Lavabodaki su birkaç saniye içinde kaybolmak yerine ağır ağır inmeye başladıysa gider borusunda birikme başlamış olabilir. Su artık hiç gitmiyorsa mesele yalnızca kötü koku veya kir değildir; borunun belirli bir noktasında akışı ciddi biçimde engelleyen bir tabaka ya da yabancı madde bulunabilir.
Evde uygulanabilecek yöntemlerde amaç, borunun içine daha fazla ürün dökmek değil, önce tıkanıklığın türünü anlamaktır. Mutfak lavabosunda yağ ve yemek artıkları daha sık sorun yaratırken banyo lavabosunda saç, sabun kalıntısı ve benzeri birikintiler öne çıkar.
Su normal akıyor fakat asıl sorun giderden gelen kötü kokuyaysa lavabodan kötü koku gelmesinin sifon, gider ve tesisat kaynaklı nedenlerini ayrı rehberde kontrol edebilirsiniz.
Lavabo Yavaş Akıyorsa İlk İş Gider Ağzını Kontrol Edin
İşe en kolay ulaşılabilen noktadan başlayın. Lavabo süzgecini veya çıkarılabilen gider kapağını kaldırarak görünür yemek parçalarını, saçları ve diğer kalıntıları temizleyin.
Bazen “boru tıkandı” sanılan sorun aslında gider ağzının hemen birkaç santimetre altında oluşur. Böyle bir tıkanıklıkta borunun içine karbonat, sirke veya başka bir ürün dökmek yerine birikintiyi doğrudan çıkarmak çok daha hızlı sonuç verir.
Su hâlâ yavaş gidiyorsa bir sonraki adım basit bir lavabo pompası olabilir.
Lavabo Pompası Kimyasaldan Önce Denenebilir
Pompanın işe yarayabilmesi için kauçuk kısmının gider deliğini tamamen kapatması gerekir. Lavaboda pompanın ağzını örtecek kadar az miktarda su bulunması da vakum oluşturmaya yardımcı olur.
Pompayı birkaç kez kontrollü biçimde hareket ettirdiğinizde borunun içindeki yumuşak birikinti yerinden oynayabilir. Tesisat ürünleri üreticisi Oatey de ev tipi giderlerde kimyasal temizleyiciye geçmeden önce lavabo pompası veya uygun bir gider spirali kullanılmasını öneriyor.
Ancak lavaboya daha önce kuvvetli bir kimyasal gider açıcı döküldüyse pompa kullanmak sıvının sıçramasına yol açabilir. Böyle bir durumda farklı bir ürün eklemeyin ve kimyasalın ambalajındaki güvenlik talimatlarını izleyin.
Karbonat ve Sirke Tıkanmış Gideri Gerçekten Açar mı?
İnternette en sık karşılaşılan yöntemlerden biri karbonatın üzerine sirke dökmektir. İki ürün birleştiğinde belirgin bir köpürme meydana gelir. Amerikan Kimya Derneğinin açıkladığı kimyasal reaksiyonda sirkenin içerdiği asetik asit ile sodyum bikarbonat tepkimeye girerek başlıca karbondioksit, su ve sodyum asetat oluşturur.
Bu köpürme hafif yüzey kalıntılarının hareketlenmesine yardımcı olabilir, fakat yoğun yağ tabakasını, boruya sıkışmış yabancı bir cismi veya ileride oluşmuş sert bir tıkanıklığı güvenilir biçimde ortadan kaldıracağı düşünülmemeli. Oatey de karbonat-sirke gibi ev yöntemlerinin bazı tıkanıklıkları yalnızca kısmen açabileceğini belirtiyor.
Hafif ve yeni başlamış bir yavaşlamada giderdeki görünür kalıntıları temizledikten sonra bir miktar karbonat ve ardından sirke kullanılabilir. Köpürme sona erdikten sonra gideri suyla durulamak yeterlidir. Aynı işlemi defalarca tekrarlamak yerine suyun akışını yeniden kontrol edin.
Kaynar Su Her Lavaboya Dökülmemeli
Yağlı mutfak giderlerinde “bir tencere kaynar su dökün” tavsiyesi de oldukça yaygın. Fakat evde hangi boru ve bağlantı parçalarının kullanıldığı bilinmiyorsa bunu standart çözüm haline getirmek iyi fikir değildir.
Örneğin Charlotte Pipe’ın PVC tesisat ürünlerinde verdiği teknik bilgilerde PVC için 60 °C civarında maksimum çalışma sıcaklığı belirtiliyor. Borunun türü, bağlantılar ve tesisatın yaşı bilinmediğinde doğrudan kaynar su yerine sıcak fakat kaynamayan su daha temkinli bir seçimdir.
Sıcak su hafif yağ ve sabun kalıntılarında yardımcı olabilir; katı bir cismi veya yoğun biçimde sıkışmış bir tıkanıklığı ise ortadan kaldırmaz.
Basit Gider Spirali Ne Zaman İşe Yarar?
Gider ağzındaki temizlik ve pompa sonuç vermediyse, küçük ve elle kullanılan bir gider spirali yüzeye yakın saç veya yumuşak kalıntıları çıkarmak için kullanılabilir.
Spirali zorlayarak derine itmek yerine direnç hissedildiğinde kontrollü hareket etmek gerekir. Profesyonel motorlu kanal açma makineleri ev tipi basit spirallerle aynı şey değildir; yanlış kullanıldıklarında yaralanmaya veya tesisatın zarar görmesine neden olabilir. Oatey de deneyimsiz kişilerin profesyonel tip kanal açma makinelerini kullanmasının risk taşıdığını belirtiyor.
Basit müdahaleden sonra su hâlâ hiç gitmiyorsa daha fazla zorlamak yerine tıkanıklığın yerinin belirlenmesi daha mantıklıdır.
Bunu da okuyun: Musluk Kireci Nasıl Temizlenir? Krom Yüzeyi Çizmeden Kireç Giderme Yöntemleri
Mutfak Lavabosu Neden Tekrar Tekrar Tıkanır?
Bir mutfak giderinin birkaç haftada bir yeniden yavaşlaması çoğu zaman yalnızca o gün oluşmuş küçük bir yemek artığına bağlanamaz. Borunun iç yüzeyinde zamanla yağ tabakası birikiyor olabilir.
New York Çevre Koruma Departmanı, lavaboya dökülen yemeklik yağların ev tesisatının iç yüzeyine tutunabildiğini ve zamanla boruyu tamamen tıkayabilecek bir tabaka oluşturabildiğini bildiriyor. Kurum, tava ve tabaklardaki kalan yağın yıkamadan önce kâğıt havluyla alınmasını da öneriyor.
Bu nedenle kızartma yağı, donmuş hayvansal yağlar ve yoğun sos kalıntıları lavaboya dökülmemeli. Büyük yemek parçalarını da bulaşıkları yıkamadan önce çöpe sıyırmak uzun vadede çok daha etkili bir önlemdir.
Lavabo giderindeki problem bulaşık makinesinde de kanalizasyon kokusu veya kirli su sorununa yol açıyorsa Bulaşık Makinesi Neden Kötü Kokar? rehberimizde tahliye hortumu ve gider bağlantısının etkisini ayrıca anlattık.
Sirke, Çamaşır Suyu ve Gider Açıcıyı Birbirine Karıştırmayın
Doğal yöntem işe yaramayınca arka arkaya farklı temizlik malzemeleri dökmek tehlikeli olabilir.
Sirke kullanılan bir gidere hemen ardından çamaşır suyu veya içeriği bilinmeyen başka bir temizleyici eklenmemelidir. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), klorlu çamaşır suyunun bazı temizlik ürünleriyle karıştırılması hâlinde zararlı klor gazı açığa çıkabileceği konusunda açıkça uyarıyor.
Aynı nedenle farklı marka gider açıcıları da “daha güçlü olsun” düşüncesiyle karıştırmayın.
Tıkanıklığın Evde Açılmayacağı Nasıl Anlaşılır?
Lavabo tamamen doluyor, kısa süre sonra yeniden tıkanıyor veya aynı anda birden fazla gider yavaşlıyorsa sorun lavabo ağzından daha ileride olabilir. Giderden su geri gelmesi, mutfak ile banyodaki giderlerin birlikte etkilenmesi veya borulardan yoğun fokurdama sesleri duyulması da daha geniş bir tesisat problemini düşündürür.
Bu noktada sürekli karbonat, sirke veya kimyasal ürün eklemek tıkanıklığın yerini değiştirmeyebilir. Borunun profesyonel ekipmanla kontrol edilmesi daha doğru olur.
Sonuç
Evde gider açmaya çalışırken en mantıklı sıra, önce görünür kalıntıyı çıkarmak, ardından pompa veya basit mekanik yöntemleri denemektir. Karbonat ve sirke hafif birikintilerde yardımcı olabilir ama yıllardır oluşan yağ tabakasını veya boruya sıkışmış katı bir cismi çözebilen sihirli bir karışım değildir.
Tıkanıklık kısa süre içinde tekrar ediyorsa asıl çözüm daha fazla ürün dökmek değil, birikmenin nedenini ve borudaki yerini bulmaktır.
Yorumlar Sen ne düşünüyorsun? Okumak veya yorum yazmak için tıkla.