Lavabo temiz görünüyor, çöp yeni alınmış ama mutfağa ya da banyoya girdiğiniz anda ağır bir koku hissediliyor. Bazen koku yalnızca giderin yakınında fark edilirken bazen musluk açıldığında daha belirgin hâle gelebiliyor.
Böyle bir durumda gidere rastgele ürün dökmek yerine önce kokunun kaynağını ayırmak gerekir. Çünkü yemek ve yağ kalıntısı birikmiş mutfak gideriyle, uzun süre kullanılmadığı için sifonundaki su buharlaşmış bir lavabonun çözümü aynı değildir.
Önce Kokunun Gerçekten Giderden Geldiğinden Emin Olun
Musluğu açtığınız anda koku artıyorsa ilk düşünce genellikle “su kokuyor” olur. Fakat suyun giderdeki kalıntılara temas etmesi de kokuyu belirginleştirebilir.
Basit bir kontrol yapabilirsiniz: Temiz bir bardağa musluktan su doldurun, lavabodan birkaç metre uzaklaşıp suyu koklayın.
Bardaktaki su kokmuyor fakat lavabonun yanında belirgin koku hissediliyorsa sorun büyük ihtimalle gider, sifon veya lavabo çevresindedir.
Kokunun yalnızca sıcak suda veya evdeki birden fazla muslukta bulunması ise giderden bağımsız bir su ya da sıcak su sistemi sorununa işaret edebilir. Böyle bir durumda yalnızca gider temizliğiyle uğraşmak doğru hedef olmayacaktır.
Uzun Süredir Kullanılmayan Lavaboda Sifon Kurumuş Olabilir
Lavabonun altına baktığınızda U veya P biçiminde kıvrılan bir boru görürsünüz. Bu bölümün içinde normal şartlarda bir miktar su kalır.
Bu su boşuna orada durmaz. Gider hattındaki kanalizasyon gazıyla evin içi arasında fiziksel bir bariyer oluşturur.
City of Phoenix Water Services’ın gider kokularıyla ilgili teknik rehberinde, lavaboların altındaki P-trap olarak adlandırılan sifonlarda duran suyun kanalizasyon gazlarının eve girmesini engellediği belirtiliyor. Uzun süre kullanılmayan giderlerde bu suyun buharlaşabileceğine de dikkat çekiliyor.
Bu durum daha çok:
- uzun süredir kullanılmayan misafir banyolarında,
- bir süre boş kalan evlerde,
- nadiren kullanılan lavabo ve duşlarda,
- yer süzgeçlerinde
görülebilir.
Çözümü anlamak da kolaydır. Gidere normal şekilde bir süre su akıtın. Koku kısa süre içinde kaybolursa kuruyan sifon güçlü bir ihtimaldir.
Ancak birkaç gün içinde aynı koku tekrar ortaya çıkıyorsa sifonun suyunu kaybetmesine yol açan başka bir tesisat problemi bulunabilir.
Mutfak Lavabosundaki Koku Nereden Gelir?
Mutfakta en sık karşılaşılan nedenlerden biri organik kalıntılardır.
Tabaklardan gelen küçük yemek parçaları, yağlar ve diğer artıklar süzgeç çevresinde veya borunun iç yüzeyinde birikerek zamanla yapışkan bir tabaka oluşturabilir. Nemli kalan bu bölüm kötü kokunun kaynağı hâline gelebilir.
Önce kolay erişilebilen bölgeyi kontrol edin.
Lavabo süzgecini veya çıkarılabilir tıpayı alın. Görünen yemek artıklarını temizleyin ve gider ağzının çevresinde yapışkan bir tabaka olup olmadığına bakın.
Lavaboda taşma deliği bulunuyorsa onun çevresinde kalan kir de koku yapabilir.
Burada başka bir ipucu daha var: Lavabo hem kokuyor hem de su eskisine göre yavaş gidiyorsa, konu yalnızca yüzey temizliği olmayabilir.
Bu durumda Merakça’daki Gider Borusu Tıkanıklığı Evde Nasıl Açılır? rehberindeki tıkanıklık kontrollerine geçebilirsiniz.
Banyo Lavabosu ve Duş Gideri Neden Kokar?
Banyoda yemek artığı bulunmaz ama giderin içinde başka maddeler birikebilir.
Saç, sabun kalıntısı, cilt yağı ve kişisel bakım ürünleri zamanla gider çevresinde bir tabaka oluşturabilir.
City of Phoenix’in teknik rehberinde de saç, kir ve benzeri kalıntıların gider içinde kötü koku üretebilen bir tabaka oluşturabileceğine dikkat çekiliyor.
Bu nedenle banyo giderinde ilk işlerden biri ulaşılabilir saçları ve görünür kalıntıları fiziksel olarak temizlemek olmalı.
Banyo uzun süre kullanılmadıysa aynı anda sifonun kurumuş olma ihtimalini de değerlendirin.
Koku giderden değil de lavabo dolabının içinden, duvardan veya sürekli nemli kalan bir bölgeden geliyorsa kaçak ve rutubet ihtimali de araştırılmalıdır.
Lavabo Giderindeki Koku Nasıl Giderilir?
Kokunun nedenini belirledikten sonra en basit çözümden başlamak daha mantıklı.
Gider uzun süre kullanılmamışsa: Bir süre su akıtın ve sifondaki su bariyerinin tekrar oluşmasını sağlayın.
Gider ağzında birikinti varsa: Çıkarılabilir süzgeç ve tıpa bölümlerindeki saç, yemek ve kir kalıntılarını temizleyin.
Lavabo yavaş akıyorsa: Kokuyu parfümlü ürünlerle bastırmak yerine olası tıkanıklığı çözün.
Koku lavabo altından geliyorsa: Boru bağlantılarının çevresinde su sızıntısı veya nem olup olmadığına bakın.
Temizlik ürünü kullanacaksanız da ürünün kendi etiketindeki kullanım talimatına uyun. Farklı kimyasalları art arda gidere dökmek daha etkili temizlik anlamına gelmez.
Bunu da okuyun: Çamaşırlar Yıkandıktan Sonra Neden Kötü Kokar? Koku Nasıl Giderilir?
Karbonat ve Sirke Lavabo Kokusunu Giderir mi?
Karbonat ve sirke, gider temizliği denildiğinde internette en sık önerilen yöntemlerden biri.
Bir araya geldiklerinde oluşan köpürme yüzeye yakın bazı kalıntıların gevşemesine yardımcı olabilir. Ancak bu reaksiyonu borunun derinliklerindeki yoğun yağ birikimini veya ciddi tıkanıklığı kesin olarak çözen bir yöntem gibi görmek doğru olmaz.
Koku kısa süreliğine azalıyor fakat birkaç gün sonra yeniden geliyorsa aynı karışımı sürekli tekrarlamak yerine kokunun asıl kaynağına dönmek gerekir.
Örneğin sorun kuruyan sifonsa temizlik karışımı gereksizdir. Boru ciddi biçimde tıkalıysa da köpürme tek başına yeterli olmayabilir.
Çamaşır Suyunu Başka Temizlik Ürünleriyle Karıştırmayın
Lavabo ve gider temizliğinde en önemli güvenlik noktalarından biri bu.
Çamaşır suyunu sirke, amonyak veya başka temizlik ve dezenfeksiyon ürünleriyle karıştırmayın.
CDC’nin çamaşır suyuyla güvenli temizlik rehberinde ev tipi çamaşır suyunun başka temizleyiciler veya dezenfektanlarla kesinlikle karıştırılmaması gerektiği belirtiliyor. Bu tür karışımlar solunması tehlikeli buharların oluşmasına yol açabilir.
Daha önce gidere kimyasal bir gider açıcı veya başka bir temizleyici döktüyseniz üzerine farklı bir ürün eklemeyin. Ürünün ambalajındaki talimatları izleyin.
“Koku daha hızlı çıksın” düşüncesiyle birden fazla kimyasal kullanmak, gider sorunundan daha ciddi bir risk yaratabilir.
Kötü Koku Aslında Bulaşık Makinesinden Geliyor Olabilir
Mutfakta gider kokusu olduğunu düşünüp lavaboyu defalarca temizlediğiniz hâlde sorun devam ediyorsa kaynağı biraz genişletin.
Lavaboya bağlı tahliye hattını kullanan bulaşık makinesinde kirli filtre, içeride kalan yemek artıkları veya tahliye problemi de mutfakta ağır bir koku oluşturabilir.
Koku özellikle bulaşık makinesinin kapağını açtığınızda belirginleşiyorsa Merakça’daki Bulaşık Makinesi Neden Kötü Kokar? 8 Etkili Çözüm yazısındaki filtre, tabanda kalan su ve tahliye hortumu kontrollerine bakabilirsiniz.
Koku Geçip Birkaç Gün Sonra Geri Geliyorsa Ne Anlama Gelir?
Kokunun ne kadar sürede geri döndüğü iyi bir ipucu olabilir.
Gidere su verdikten sonra koku tamamen kayboluyor fakat uzun süre kullanılmadığında yeniden başlıyorsa sifondaki suyun buharlaşması düşünülebilir.
Temizlik yaptıktan sonra bir süre düzelip tekrar kokmaya başlıyorsa gider içerisinde organik kalıntıların yeniden birikmesi mümkün.
Koku evde birden fazla giderde aynı anda ortaya çıkıyorsa veya çok güçlü kanalizasyon kokusu şeklindeyse problem tek bir lavabonun kirlenmesinden daha büyük olabilir.
Giderlerden guruldama sesi gelmesi, lavabo altında kaçak bulunması veya sifon suyla dolu olduğu hâlde kanalizasyon kokusunun devam etmesi de tesisatın daha ayrıntılı incelenmesini gerektirebilir.
Ne Zaman Tesisatçı Çağırmak Gerekir?
Gider temizlendikten ve sifona yeniden su verildikten sonra koku devam ediyorsa aynı ev yöntemlerini sürekli tekrarlamak pek anlamlı değildir.
Şu belirtiler tesisat kontrolünü daha mantıklı hâle getirir:
- Birden fazla gider aynı anda kokuyorsa,
- Lavabo altından su sızıyorsa,
- Giderden sürekli guruldama sesleri geliyorsa,
- Sifona su verildiği hâlde kanalizasyon kokusu kaybolmuyorsa,
- Koku kısa aralıklarla sürekli geri dönüyorsa,
- Su akışı da belirgin biçimde yavaşladıysa.
City of Phoenix de P-trap suyla doldurulduğu hâlde kanalizasyon kokusunun devam ettiği durumlarda profesyonel tesisat değerlendirmesinin gerekebileceğini belirtiyor.
Lavabodan gelen kötü kokuda en işe yarayan ilk hareket gidere bir şey dökmek değil, kokunun davranışını gözlemlemek.
Uzun süre kullanılmayan bir lavabo su akıtınca düzeliyorsa kurumuş sifon; mutfakta kokuya yavaş akan su eşlik ediyorsa birikinti veya tıkanıklık; farklı giderlerde aynı anda ağır kanalizasyon kokusu varsa daha geniş bir tesisat problemi düşünülmeli.
Kaynağı doğru ayırdığınızda hem gereksiz temizlik ürünlerinden kaçınmak hem de gerçekten tesisatçı gerektiren sorunu erkenden fark etmek çok daha kolay olur.
Kaynakça
City of Phoenix Water Services – Sewer Odors in a Building or House
Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Cleaning and Disinfecting with Bleach
Yorumlar Sen ne düşünüyorsun? Okumak veya yorum yazmak için tıkla.