Karın büyüdükçe emniyet kemerinin üzerinden geçtiği yer rahatsız edici gelmeye başlayabilir. Hatta bazı anne adayları “Kemer bebeğe baskı yapar mı?” düşüncesiyle kemeri gevşetmenin veya hiç takmamanın daha güvenli olduğunu düşünebilir.
Tam tersine, gebelik boyunca araçta emniyet kemeri kullanılması önerilir. Kritik nokta kemeri çıkarmak değil, karnın üzerinden geçmeyecek şekilde doğru konumlandırmaktır.
Hamilelikte emniyet kemeri takılır mı?
Evet. Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Koleji (ACOG), gebeliğin son haftaları dahil olmak üzere otomobil yolculuklarında omuz ve kucak bölümünden oluşan emniyet kemerinin kullanılmasını öneriyor. Doğru takılan kemer, trafik kazasında hem anne hem de bebeğin korunması açısından kemersiz yolculuktan daha güvenlidir.
Burada sık yapılan hata, büyüyen karnı korumak amacıyla kemerin alt bölümünü göbeğin üzerine yerleştirmek.
Doğru konum bunun tersidir.
Emniyet kemeri hamilelikte tam olarak nereye gelmeli?
Üç noktalı emniyet kemerinde iki bölümün konumu ayrı ayrı kontrol edilmeli.
Alt kemer: Karnın üzerinden değil, karnın altında ve kalça/pelvis kemiklerinin üzerinde olmalı. Vücuda yakın durmalı fakat doğrudan gebelik karnının üzerine çıkmamalı.
Çapraz kemer: Omuzdan gelerek göğsün üzerinden ve iki meme arasından geçmeli. Boynun üzerine oturmamalı; fakat omuzdan da düşmemeli.
ACOG ayrıca çapraz kemerin koltuk altından geçirilmemesini veya sırtın arkasına atılmamasını öneriyor. Kemerde gereksiz gevşeklik bırakılmaması da önemli.
Pratik olarak doğru görüntü şöyledir:
- Alt kemer: karnın altında
- Çapraz kemer: göğsün ortasından
- Kemer: vücuda yakın
- Karın: iki kemer bölümünün arasında
Alt kemeri doğrudan göbeğin üzerinden geçirmek veya yalnızca çapraz kemeri kullanmak doğru yerleşim değildir.
“Kemer bebeğe baskı yapıyor” hissediliyorsa ne yapılmalı?
Rahatsızlık hissedildiğinde ilk çözüm kemeri yanlış konuma taşımak olmamalı.
NHTSA, hamile yolcuların mümkün olduğunca dik ve rahat bir oturma pozisyonunda bulunmasını, kemerin kalça üzerinde alçak konumda tutulmasını ve omuz kemerinin göğsün üzerinden geçmesini öneriyor. Sürücü koltuğunda ise koltuk, pedallara ve direksiyona güvenli biçimde erişilebildiği ölçüde geriye alınabilir.
Karın büyüdükçe koltuk ile direksiyon arasındaki alan azalabilir. Sürücü direksiyon hâkimiyetini kaybetmeden mümkün olduğunca mesafe bırakmalı; karın direksiyona dayanmamalıdır.
Yolcu koltuğunda oturuluyorsa ön koltuk uygun ölçüde geriye alınabilir.
Hava yastığı hamilelikte kapatılmalı mı?
Sırf hamilelik nedeniyle ön hava yastığını kapatmak önerilen standart yaklaşım değildir.
ACOG, araçta hava yastığı açma-kapama anahtarı bulunuyorsa hava yastığının açık tutulmasını öneriyor. Emniyet kemeri ile hava yastığı birbirinin alternatifi değildir; birlikte çalışan güvenlik sistemleridir.
Sürücü için önemli olan, direksiyona gereğinden fazla yaklaşmadan aracı rahat ve tam kontrol edebileceği bir pozisyon bulmaktır.
Hamilelikte uzun araba yolculuğu yapılabilir mi?
Komplikasyonsuz bir gebelikte otomobille seyahat etmek otomatik olarak yasak değildir. Fakat uzun süre kesintisiz oturmak iyi bir fikir değildir.
NHS, mümkünse çok uzun otomobil yolculuklarından kaçınılmasını; yolculuk gerekiyorsa düzenli aralar verilerek araçtan çıkılmasını ve hareket edilmesini öneriyor. ACOG da uzun araba yolculuklarında sık mola verilmesini ve bacakların hareket ettirilmesini tavsiye ediyor.
Bu nedenle 6–7 saatlik yolu tek oturuşta tamamlamaya çalışmak yerine yolculuğun süresini molalar dahil planlamak daha mantıklı.
Yolcu olarak seyahat ediyorsanız araç hareket hâlindeyken ayak bileklerini çevirme, ayakları hareket ettirme ve parmakları oynatma gibi küçük hareketler yapılabilir. Araç durduğunda kısa süre yürümek de uzun süre aynı pozisyonda kalmayı azaltır.
Su içmekten kaçınarak tuvalet molalarını azaltmaya çalışmak ise iyi bir yöntem değildir. Hem ACOG hem NHS, yolculuk sırasında yeterli sıvı alınmasını öneriyor.
Dört saatten uzun yolculukta neden daha dikkatli olmak gerekiyor?
Buradaki mesele yalnızca bel ağrısı veya konforsuzluk değil.
Gebelik zaten toplardamarlarda pıhtı oluşumu açısından bazı fizyolojik değişikliklerin yaşandığı bir dönemdir. Uzun süre hareketsiz kalmak da ek bir faktör oluşturabilir.
ACOG, dört saatten uzun uzun mesafeli yolculuklarda küçük de olsa derin ven trombozu (DVT) riskinden söz ediyor. NHS de uzun araba yolculuklarında düzenli hareket etmeyi ve mola vermeyi öneriyor.
Bu, “Dört saatten uzun araba yolculuğu yapılamaz” anlamına gelmiyor. Yolculuğun bölünmesi, hareket edilmesi ve kişisel risklerin değerlendirilmesi gerekiyor.
Daha önce pıhtı öyküsü veya başka risk faktörleri bulunan gebelerde ise yolculuk planını doğrudan gebeliği takip eden hekimle konuşmak daha doğru olur.
Gebeliğin hangi döneminde araba yolculuğu daha rahat olabilir?
ACOG, genel seyahat açısından 14–28. gebelik haftaları arasını çoğu kişi için daha rahat dönem olarak tanımlıyor. İlk haftalarda bulantı ve yorgunluk daha belirgin olabilir; gebeliğin ilerleyen dönemlerinde ise uzun süre oturmak ve hareket etmek zorlaşabilir.
NHS de ilk 12 haftada bulantı ve yorgunluğun seyahati zorlaştırabileceğini, son aylarda ise yolculukların daha yorucu ve rahatsız edici olabileceğini belirtiyor. İlk trimesterde düşük riskinin zaten daha yüksek olduğu ancak bunun seyahat edilip edilmemesinden bağımsız olduğu da NHS bilgisinde ayrıca ifade ediliyor.
Yani “Hamileliğin şu haftasından sonra arabaya binilmez” şeklinde herkes için geçerli tek bir sınır bulunmuyor.
Gebeliğin nasıl ilerlediği daha belirleyici.
Hangi durumlarda uzun yol planı doktorla konuşulmalı?
ACOG’a göre preeklampsi, erken doğum eylemi veya suyun doğum başlamadan önce gelmesi gibi bazı gebelik komplikasyonlarında seyahat önerilmeyebilir.
Yola çıkmadan önce mevcut bir gebelik sorunu varsa, “Kaç saat yol gidebilirim?” sorusunun yanıtını genel internet tavsiyesinden ziyade gebeliği takip eden hekimin vermesi gerekir.
Yolculuk sırasında vajinal kanama, su gelmesi, geçmeyen şiddetli karın ağrısı, nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma veya bebeğin hareketlerinde belirgin azalma gibi belirtiler ortaya çıkarsa yolculuğa devam etmek yerine tıbbi yardım alınmalıdır. CDC bu belirtileri gebelik dönemindeki acil uyarı işaretleri arasında sayıyor.
Küçük bir trafik kazasından sonra iyi hissediyorsanız?
“Çarpışma hafifti, bende bir şey yok” diyerek olayı tamamen geçiştirmemek gerekir.
ACOG, hamile bir kişinin trafik kazası geçirmesi durumunda görünür bir yaralanması olmasa dahi tıbbi değerlendirme almasını öneriyor.
Gebelikte yol güvenliğinin en önemli ayrımı aslında oldukça basit: Karnı korumanın yolu emniyet kemerini çıkarmak değil, doğru takmaktır. Alt bölüm karnın altından pelvis üzerine, çapraz bölüm ise göğsün ortasından geçmeli.
Uzun yolculuk da herkese otomatik olarak yasak değildir; fakat saatlerce hareketsiz kalmak yerine mola, hareket, sıvı ve gebeliğin bireysel durumu birlikte düşünülmelidir.
Doğuma yaklaşırken yolculuk planıyla birlikte hazırlıkları da düşünüyorsanız doğum çantasında neler olmalı? listemiz işinizi kolaylaştırabilir.
Kaynakça
American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) – Car Safety for Pregnant Women, Babies, and Children. ACOG araç güvenliği rehberi
American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) – Travel During Pregnancy. ACOG gebelikte seyahat rehberi
Yorumlar Sen ne düşünüyorsun? Okumak veya yorum yazmak için tıkla.