Kalem cebin içinde açılmışsa küçücük bir noktayla başlayan leke kısa sürede gömleğin geniş bir bölümüne yayılabilir. Mürekkep lekesinde yapılan en büyük hata da paniğe kapılıp kumaşı hemen ovalamaktır. Mürekkep liflerin arasına yayıldıkça temizlemek zorlaşır.
Doğru yöntem kalemin türüne göre değişir. Tükenmez kalem mürekkebiyle su bazlı kalem mürekkebine aynı işlemi uygulamak her zaman iyi sonuç vermez.
Mürekkep Tazeyken Ovalamayın
Yeni oluşmuş lekede önce temiz, beyaz ve emici bir bezle fazla mürekkebi tampon hareketlerle alın. Bezi kumaşa sürtmeyin; amaç mürekkebi çevreye taşımadan yüzeydeki fazlalığı toplamaktır.
American Cleaning Institute’un güncel leke çıkarma rehberinde de mürekkep lekesinin emici bir yüzey üzerinde işleme alınması ve temizleme sırasında lekenin kumaştan diğer yüzeye aktarılmasına çalışılması öneriliyor.
Lekeli kısmın altına eski fakat temiz beyaz bir havlu veya birkaç kat emici bez yerleştirmek işe yarar. Temizleme sırasında mürekkep alta geçtikçe bezi temiz bir bölgeye kaydırın.
Tükenmez Kalem Lekesinde Alkol Neden Kullanılıyor?
Tükenmez kalem lekesi, günlük çamaşır deterjanına direnç gösterebilir. Bu tür lekelerde izopropil alkol olarak da bilinen rubbing alcohol, güvenilir temizlik ve tekstil bakım rehberlerinde sık kullanılan ön işlem seçeneklerinden biridir.
Woolmark, yündeki tükenmez kalem lekesinde bile uygun koşullarda alkolle hafif tampon yapılmasını öneriyor. American Cleaning Institute da mürekkep lekesinde rubbing alcohol kullanımına yer veriyor.
Yıkanabilir ve bakım etiketi uygun bir kıyafette önce görünmeyen küçük bir noktada renk testi yapın. Ardından lekenin altına emici beyaz bez koyup az miktarda alkolü doğrudan dökmek yerine temiz bir bez veya pamuk yardımıyla lekeye tamponlayın.
Mürekkep alta geçtikçe temiz bez kullanmaya devam edin. Renk transferi azaldığında bölgeyi iyice durulayıp sıvı çamaşır deterjanıyla ön işlem yapabilir ve kıyafeti bakım etiketindeki programa göre yıkayabilirsiniz. Maytag da mürekkep lekelerinde benzer şekilde alkolle ön işlemden sonra durulama ve yıkamayı öneriyor.
Alkolü Her Kumaşa Sürmeyin
“Mürekkebi alkol çıkarır” bilgisinin internette eksik anlatılan tarafı burada başlıyor.
University of Georgia Cooperative Extension’ın tekstil bakım rehberine göre alkol; asetat, triasetat, modakrilik ve bazı akrilik liflere zarar verebilir. Bu nedenle kumaş içeriğini bilmeden güçlü bir alkol uygulaması yapmak doğru değildir.
Kıyafetin etiketinde yalnızca kuru temizleme ibaresi varsa veya elinizde ipek, özel kaplamalı, değerli ve hassas bir parça bulunuyorsa evde deneme yapmak yerine profesyonel temizlemeye vermek daha güvenlidir.
Kumaş bakım etiketlerinin neden belirleyici olduğunu mevsimlik montların kumaşa göre doğru yıkanması rehberimizde de ayrıntılı biçimde anlatıyoruz.
Su Bazlı Mürekkep Lekesinde Daha Hafif Başlayın
Her kalem lekesi alkol gerektirmez.
Woolmark, tükenmez kalem dışındaki su bazlı yazı mürekkeplerinde seyreltilmiş uygun deterjan çözeltisiyle nazik tampon yapılmasını öneriyor.
Dolma kalem veya kolay çözünen su bazlı bir kalem kıyafete bulaştıysa bakım etiketi uygunsa önce soğuk ya da ılık suyla kontrollü durulama ve sıvı deterjanla ön işlem denenebilir. Mürekkebin türünden emin değilseniz doğrudan daha sert bir ürüne geçmek yerine kumaşın görünmeyen bölümünde küçük bir test yapmak daha mantıklıdır.
Kurumuş Tükenmez Kalem Lekesi Çıkar mı?
Kalem izi birkaç gün sonra fark edilmiş olsa bile kıyafeti hemen gözden çıkarmak gerekmiyor.
Kurumuş lekede aynı ön işlem birden fazla kez uygulanabilir. Maytag, leke devam ediyorsa alkolle ön işlem ve emici bez değiştirme işleminin tekrarlanabileceğini; işlem sonrasında kıyafetin normal yıkamaya alınabileceğini belirtiyor.
Burada sert fırçalama yerine sabırlı tampon hareketleri daha iyi seçimdir. Kumaşı agresif biçimde ovalamak mürekkebi daha geniş bir alana taşıyabileceği gibi kumaş yüzeyini de aşındırabilir.
Daha önce hazırladığımız kıyafetlerdeki ter lekesini kumaşa zarar vermeden çıkarma rehberinde olduğu gibi, eski lekelerde de daha güçlü işlem her zaman daha iyi işlem anlamına gelmiyor. Bakım etiketi ve kumaş türü hâlâ belirleyici.
Leke Çıkmadan Kurutma Makinesine Atmayın
Çamaşır makinesi bittiğinde kıyafeti doğrudan kurutucuya göndermeden lekeli bölgeye gün ışığında veya güçlü bir aydınlatmada bakın.
Mürekkebin gölgesi hâlâ görünüyorsa kıyafeti havada kurutup ön işlemi yeniden uygulamak daha mantıklıdır. Maytag, mürekkep lekesinde makineyle kurutma yerine önce havada kurutmayı ve leke kalmışsa işlemi tekrarlamayı öneriyor.
Kısacası ilk yıkamada tamamen çıkmayan bir leke, ikinci müdahale için hâlâ şansınız olmadığı anlamına gelmez.
Saç Spreyi, Kolonya ve El Dezenfektanı Kullanılır mı?
Eski leke tariflerinde saç spreyi çok sık karşınıza çıkar. Bunun temel nedeni geçmişte birçok saç spreyinin yüksek oranda alkol içermesiydi. Günümüzde ürünlerin içeriği birbirinden oldukça farklı; parfüm, yağ veya başka katkılar kumaşta ikinci bir leke bırakabilir.
El dezenfektanında da alkol bulunabilir ancak jel formu ve diğer bileşenler nedeniyle saf izopropil alkolle aynı ürün değildir. Maytag bazı alkol içeren dezenfektanların mürekkebi çözmeye yardımcı olabileceğini belirtse de kumaşın görünmeyen kısmında test yapılmasını öneriyor.
Bu nedenle evde onlarca ürünü sırayla denemek yerine, kumaşa uygunsa tek ve kontrollü bir yöntemle ilerlemek daha iyi sonuç verir.
Kalıcı Marker Lekesi Aynı Şekilde Çıkar mı?
Kalıcı keçeli kalem veya permanent marker, normal tükenmez kalemle aynı leke değildir. Formülasyonu kalıcı olacak şekilde tasarlandığından kumaştan tamamen çıkması daha zor olabilir.
Böyle bir lekede alkol bazlı ön işlem rengi azaltabilir fakat her kumaşta tamamen kaybolacağı garanti edilemez. University of Georgia’nın tekstil bakım rehberi de bazı kalıcı mürekkep türlerinin çıkarılmasının son derece güç olduğunu belirtiyor.
Değerli veya hassas bir kıyafette peş peşe farklı çözücüler denemek yerine profesyonel temizlemeye başvurmak kumaşı kurtarma ihtimalini artırabilir.
Sonuç
Tükenmez kalem ve mürekkep lekesinde önce kalemin türünü, ardından kumaşı düşünmek gerekir. Yıkanabilir ve uygun kumaşlarda tükenmez kalem için kontrollü alkol uygulaması işe yarayabilir; su bazlı mürekkepte ise deterjanlı daha hafif bir işlem yeterli olabilir.
En kritik nokta lekeyi yayacak şekilde ovalamamak ve sonuçtan emin olmadan kıyafeti yüksek ısıyla kurutmamaktır. Kumaş hassassa veya bakım etiketi uygulamaya izin vermiyorsa, lekeyi çıkarmaya çalışırken kıyafetin kendisine zarar vermektense profesyonel temizleme daha iyi seçimdir.
Yorumlar Sen ne düşünüyorsun? Okumak veya yorum yazmak için tıkla.