Ütü gömleğin üzerinde eskisi gibi kaymıyor, tabanda kahverengi bir iz var ve ütüledikçe kumaşa küçük lekeler bırakıyorsa mesele yalnızca görüntü değildir. Tabanın üzerinde biriken yanmış kumaş, deterjan kalıntısı veya kireç, ütü yapmayı giderek zorlaştırabilir.
İlk refleks tabanı sertçe ovalamak olsa da ütüyü temizlerken asıl mesele lekeyi çıkarmaktan çok taban kaplamasına zarar vermemektir.
Ütünün altındaki siyah ve kahverengi lekeler neden oluşur?
Ütü tabanındaki koyu lekelerin en sık nedenlerinden biri kumaş için gereğinden yüksek sıcaklık kullanılmasıdır. Sentetik kumaş, baskı veya ütüleme ürünü tabana yapışıp ısıyla sertleştiğinde zamanla kahverengi ya da siyaha yakın bir katman oluşabilir.
Bazen sorun kıyafetten de taşınır. Kumaş üzerinde kalan deterjan, yumuşatıcı veya ütü spreyi kalıntıları yüksek sıcaklıkla karşılaştığında tabana yapışabilir. Çamaşırların yıkandıktan sonra üzerinde kalıntı bırakmasının başka nedenleri de olabileceğinden, benzer bir sorun yaşıyorsanız çamaşırlar neden kötü kokar? rehberine de göz atabilirsiniz.
Burada küçük bir ayrım işinizi kolaylaştırır: siyah, yapışkan ve pürüzlü izler genellikle yanmış kalıntıdır; beyazımsı veya açık renkli tortular ise kireçle ilişkili olabilir.
Hafif kirli ütü tabanı önce nemli bezle temizlenmeli
Taban yalnızca matlaşmış veya üzerinde hafif kir birikmişse mutfaktan farklı malzemeler çıkarmaya gerek olmayabilir.
Ütünün fişini çekin ve güvenli sıcaklığa gelmesini bekleyin. Ardından tabanı yumuşak, nemli bir bezle silin. Yağlı veya inatçı bir tabaka varsa beze çok az bulaşık deterjanı eklenebilir. Philips de bazı buhar kazanlı ütülerinin taban temizliğinde nemli bez ve zor lekelerde az miktarda bulaşık deterjanı kullanılabileceğini belirtiyor.
Buradaki önemli nokta süngerin sert yüzünü, metal teli veya kazıyıcı bir aleti devreye sokmamak. Bazı ütülerde taban yalnızca paslanmaz çelikten oluşurken bazılarında seramik, yapışmaz veya üreticiye özel kaplamalar bulunuyor.
Rowenta’nın resmî bakım talimatları da taban türüne göre temizleme yönteminin değişebildiğini; paslanmaz çelik yüzeylerde nemli bez veya aşındırıcı olmayan sünger kullanılmasını öneriyor.
Yanmış ütü tabanı nasıl temizlenir?
Tabana kumaş veya baskı malzemesi yapıştıysa ütüyü yeniden yüksek sıcaklığa getirip lekeyi “yakmaya çalışmak” iyi bir fikir değildir. Kalıntı daha geniş bir alana yayılabilir.
Önce ütünün fişini çekin. Taban soğuduktan veya modelin talimatına göre hafif ılıkken nemli mikrofiber bezle yüzeyi birkaç kez silin.
Leke çıkmıyorsa ütünüzün kullanım kılavuzuna bakmak, doğrudan karbonat veya diş macununa yönelmekten daha güvenlidir. İnternette sık önerilen bu ürünlerin bazıları hafif aşındırıcı yapıdadır ve her taban kaplaması için uygun olmayabilir.
Sirke konusunda da benzer bir ayrım var. Braun, bazı ütü tabanlarında beyaz sirkenin aşındırıcı olmayan bir sünger yardımıyla dış yüzeydeki mineral kalıntılarının temizlenmesinde kullanılabileceğini belirtiyor. Fakat bu öneri, sirkenin her ütünün içine veya su haznesine dökülebileceği anlamına gelmiyor.
Kısacası evdeki yöntemleri uygulamadan önce tabanın çelik mi, seramik mi yoksa özel kaplamalı mı olduğunu bilmek gerekiyor.
Buhar deliklerindeki kireç taban lekesinden farklıdır
Ütünün tabanı temiz göründüğü hâlde buhar deliklerinden beyaz parçacıklar çıkıyor veya kıyafetin üzerine kahverengi damlalar geliyorsa yalnızca dış yüzeyi silmek sorunu çözmeyebilir.
Bu belirtiler cihazın içindeki kireç birikimiyle ilişkili olabilir.
Yeni nesil buharlı ütülerin önemli bir bölümünde “Calc Clean”, “Self Clean”, kireç toplayıcı veya benzeri bir sistem bulunuyor. Philips, Calc Clean özellikli modellerinde su haznesinin doldurulmasını, ütünün ısıtılmasını ve ardından cihazın kendi kireç temizleme sisteminin kullanılmasını tarif ediyor. İşlem sırasında su ve kireç parçacıkları buhar deliklerinden dışarı atılıyor.
Bu nedenle kireç gördüğünüzde ilk işiniz ütünün model numarasını bulup kullanım kılavuzundaki kireç temizleme bölümüne bakmak olmalı.
Ütünün su haznesine sirke koyulur mu?
Bu, ütü temizliği konusunda internette en çok karıştırılan konulardan biri.
Sirkeyi tabanı silmek için kullanmakla su haznesine doldurmak aynı işlem değildir.
Örneğin Philips, buharlı ütülerinde ve buhar üreticilerinde parfümlü su, sirke, kireç çözücü kimyasallar ve benzeri maddelerin kullanılmamasını açıkça belirtiyor; bunların su damlamasına, kahverengi lekelere veya cihazda hasara yol açabileceği uyarısını yapıyor.
Dolayısıyla ütünün haznesine gelişigüzel sirke, limon tuzu veya kireç çözücü dökmek yerine cihazın kendi kireç giderme sistemini kullanmak daha güvenli.
Üreticilerin önerdiği su türü de modele göre değişebilir. “Her ütüye yalnızca saf su konur” gibi genel bir kural bu nedenle doğru değildir.
Buhar delikleri tek tek kazınmalı mı?
Deliklerin çevresinde dışarıdan görülebilen tortu varsa nemli bez veya yumuşak bir pamuklu çubukla yüzey temizlenebilir. Metal iğne, bıçak ya da kürdanla deliğin içine doğru kazımak ise hem tabanı hem de buhar kanalını zedeleyebilir.
İçeriden gelen kireç için asıl çözüm mekanik olarak delikleri açmaya çalışmak değil, ütünün kendi kireç temizleme programını çalıştırmaktır.
Kireç temizliğinden sonra eski bir pamuklu bez üzerinde birkaç kez buhar vermek, içeride kalan gevşek tortuların kıyafete geçmesini önlemeye yardımcı olabilir.
Ütü tabanının yeniden yanmasını önlemek daha kolay
Tabanı sık sık temizlemek zorunda kalıyorsanız ütüleme sıcaklığını kontrol etmekte fayda var. Sentetik bir kumaşı pamuklu için kullanılan yüksek sıcaklıkta ütülemek hem kumaşa hem tabana zarar verebilir.
Giysinin içindeki bakım etiketi burada en iyi rehberdir. Kumaşa göre yıkama ve bakım sıcaklığının neden önemli olduğunu mevsimlik montların doğru yıkanması rehberimizde de ayrıntılı olarak anlatmıştık.
Ütü spreyi veya nişasta kullanıyorsanız ürünü tabana doğrudan temas ettirmemek de birikmeyi azaltabilir. Ütü tamamen soğuduktan sonra tabanı ara sıra nemli bezle silmek, kalıntıların kalın bir yanık tabakasına dönüşmesini beklemekten çok daha kolaydır.
Ütü tabanı temizlenmiyorsa ne yapılmalı?
Nemli bezle yapılan temizlikten ve cihazın kendi kireç temizleme işleminden sonra ütü hâlâ kumaşa takılıyor, taban kaplaması soyulmuş görünüyorsa veya kahverengi su çıkarmaya devam ediyorsa temizlik yöntemlerini sertleştirmek yerine cihazı kontrol ettirmek daha mantıklı.
Çizilmiş ya da kalkmış bir taban kaplamasını sirke, karbonat veya başka bir ev yöntemi eski hâline getiremez.
Ütü tabanını temizlerken en güvenli sıra basit: önce yumuşak temizlik, ardından modelin kullanım kılavuzu, kireç sorunu varsa cihazın kendi kireç temizleme sistemi. İnternette işe yaradığı söylenen her malzemeyi aynı ütü üzerinde denemek ise küçük bir lekeyi kalıcı taban hasarına dönüştürebilir.
Yorumlar Sen ne düşünüyorsun? Okumak veya yorum yazmak için tıkla.