Arabayı akşam sorunsuz park edip ertesi sabah marşa bastığınızda yalnızca birkaç tık sesi duymak oldukça can sıkıcıdır. Üstelik farları açık bırakmadığınızdan eminseniz akla hemen aynı soru gelir: Durduğu yerde arabanın aküsü neden bitti?
Motor kapandığında araçtaki elektrik tüketimi tamamen sıfırlanmaz. Alarm, merkezi kilit, saat, araç bilgisayarı ve bazı elektronik modüller düşük miktarda enerji kullanmaya devam eder. Sağlıklı bir elektrik sistemi ve yeterince şarjlı bir akü bu tüketimi karşılayabilir. Sorun, tüketim yükseldiğinde veya akünün depolayabildiği enerji zaten azaldığında başlar.
Araç Kapalıyken Elektrik Tüketmeye Devam Eder
Yeni nesil otomobiller kontağı kapattığınız anda bütün elektronik sistemlerini aynı anda kapatmıyor. Bazı kontrol üniteleri bir süre daha çalışıyor, ardından düşük tüketimli bekleme moduna geçiyor.
GS Yuasa, park hâlindeki bir otomobilin bekleme sistemleri nedeniyle enerji tüketmeye devam ettiğini, akü araçtan ayrı tutulsa bile zaman içinde kendi kendine deşarj olduğunu belirtiyor. (GS Yuasa)
Bu küçük tüketim tek başına arızaya işaret etmez. Fakat araç birkaç gün içinde sürekli çalışmaz hâle geliyorsa sıradan bekleme tüketiminin ötesinde bir sorun araştırılmalıdır.
Far Açık Değilse Aküyü Ne Bitiriyor?
Bazen suçlu göz önündedir: açık unutulan far, tavan lambası veya uzun süre çalışan multimedya sistemi.
Bazen de hiç görünmez.
Bagaj kapağı kapanmasına rağmen bagaj lambasının sönmemesi, torpido aydınlatmasının açık kalması veya elektrik tesisatındaki bir arıza araç park edildikten sonra enerji çekmeye devam edebilir. Otomotivde buna genellikle parazit akım veya kaçak tüketim denir. Kia da araç kapalıyken devam eden elektrik tüketimini akünün boşalmasının temel nedenlerinden biri olarak gösteriyor.
Araç her gece veya birkaç günlük park süresinin ardından aynı problemi çıkarıyorsa yalnızca aküyü şarj etmek sorunu çözmeyebilir. Serviste akünün durumu ile aracın uyku modundaki akım tüketiminin birlikte ölçülmesi daha anlamlıdır.
Araç Kamerası Aküyü Bitirir mi?
Park modu bulunan araç kameraları burada ayrı bir yere sahip.
Kamera kontak kapalıyken de kayıt yapıyorsa ihtiyaç duyduğu elektriği bir yerden almak zorundadır. İnci Akü, sürekli çalışan araç içi kameralarının aküye yük bindirebildiğini; düşük voltaj kesici veya bağımsız güç kaynağının akünün aşırı boşalmasını önlemeye yardımcı olabileceğini belirtiyor.
Sonradan takılan alarm sistemleri, takip cihazları ve bazı aksesuarlar da benzer biçimde değerlendirilmelidir. Sorun bu ekipman takıldıktan sonra başladıysa ustaya bunu söylemek teşhisi kolaylaştırabilir.
Her Gün Kullanılan Arabanın Aküsü de Zayıflayabilir
“Arabayı kullanıyorum, akünün dolu olması gerekmez mi?” düşüncesi her zaman doğru değil.
Ev ile iş yeri arasında birkaç kilometrelik mesafe gidiliyor, motor kapatılıyor ve aynı döngü sürekli tekrarlanıyorsa alternatör marş sırasında harcanan enerjiyi tamamen yerine koyamayabilir.
Exide, sık yapılan kısa yolculukların akünün sağlıklı şarj seviyesini korumasına yetmeyebileceğini; düzenli daha uzun sürüşlerin bu açıdan daha uygun olduğunu belirtiyor.
Dolayısıyla problem yalnızca “arabanın çok yatması” değildir. Sürekli 5-10 dakikalık sürüşler yapan bir otomobilin aküsü de zamanla düşük şarj seviyesinde kalabilir.
Bu konu yakıt tüketimiyle de yakından ilişkili. Kısa mesafe ve şehir içi kullanımın diğer etkilerini Merakça’daki Araç Yakıt Tüketimini Azaltmanın Yolları rehberinde ayrıca ele aldık.
Alternatör Bozuksa Sorun Park Ettikten Sonra Ortaya Çıkabilir
Alternatör motor çalışırken aküyü yeniden şarj eden sistemin temel parçalarından biridir. Yeterli şarj üretmiyorsa otomobil çalışıyor gibi görünür ancak akü her yolculukta biraz daha eksik kalabilir.
Sonunda aracı park edersiniz ve ertesi sabah marş basmaz.
Yani sorun park sırasında oluşmuş gibi görünmesine rağmen asıl sebep önceki yolculuklarda akünün gerektiği gibi şarj edilmemiş olması olabilir. Kia, arızalı şarj sistemi ve alternatörü akü boşalmasının yaygın nedenleri arasında gösteriyor.
Motor çalıştıktan sonra gösterge panelindeki akü/şarj uyarı lambasının sönmemesi de kontrol gerektiren bir işarettir.
Bunu da okuyun: Start-Stop Neden Çalışmaz? Akü Bitiyor Olabilir mi?
Yeni Akü Neden Park Halindeyken Bitebilir?
Yeni takılmış bir akünün birkaç gün sonra boşalması otomatik olarak “akü bozuk çıktı” anlamına gelmez.
Araçta yüksek parazit tüketim varsa yepyeni akü de boşalabilir. Alternatör yeterli şarj sağlamıyorsa yine aynı sonuç görülür. Araca uygun olmayan özellikte bir akünün kullanılması da sorun yaratabilir.
GS Yuasa, araç üreticisinin istediği teknoloji ve özelliklere uygun olmayan akü kullanılmasının erken arızaya yol açabileceğini belirtiyor. Start-stop sistemli araçlarda AGM veya EFB gibi akü teknolojisinin doğru seçilmesi bu nedenle önem taşıyor.
Yeni akü takıldıktan kısa süre sonra problem tekrarlanıyorsa ikinci kez akü değiştirmekten önce şarj sistemi ve park hâli tüketimi ölçülmelidir.
Araba Kaç Gün Çalışmazsa Akü Biter?
Bunun bütün otomobiller için geçerli tek bir cevabı yok.
Akünün yaşı, şarj seviyesi, hava sıcaklığı, aracın elektronik donanımı ve bekleme sırasında tüketilen enerji süreyi ciddi biçimde değiştirir. İnci Akü de park süresinin etkisinin akünün yaşına ve aracın durumuna göre değiştiğini belirtiyor.
Exide ise uzun süre kullanılmayacak araçlarda akü şarjının takip edilmesini ve araç kullanım dışındaysa periyodik şarj uygulanmasını öneriyor.
Bu nedenle internette karşılaşılan “10 gün dayanır”, “bir ay kesin sorun olmaz” gibi rakamları bütün otomobillere uygulamak doğru değil.
Sağlıklı bir araç sürekli olarak bir gece veya birkaç günlük beklemenin ardından marş basamaz hâle geliyorsa bunu yalnızca “araba yattı” diyerek geçiştirmemek gerekir.
Soğuk Hava mı, Sıcak Hava mı Aküye Daha Zararlı?
Soğuk hava çoğu sürücünün akü problemini fark ettiği dönemdir. Düşük sıcaklıkta akünün marş için sunabildiği güç azalırken motorun çalıştırılması da daha fazla enerji isteyebilir. Yuasa, 0°C’de bir akünün 20°C’ye kıyasla yaklaşık yüzde 30 daha az kullanılabilir güce sahip olabileceğini belirtiyor.
Sıcak hava da masum değil. Yüksek sıcaklık akü içindeki kimyasal yaşlanmayı ve korozyonu hızlandırabilir. Bu nedenle yaz boyunca yıpranan bir akünün sorunu ilk kez soğuk bir kış sabahında ortaya çıkabilir.
Akünün Kendisi de Ömrünü Tamamlamış Olabilir
Aküler zamanla kapasite kaybeder. İnci Akü otomobil aküleri için ortalama kullanım ömrünü yaklaşık 4-5 yıl olarak verirken, Bosch da yaşlanmanın akü performansındaki düşüşün temel nedenlerinden biri olduğunu vurguluyor. Gerçek kullanım süresi aracın kullanım biçimine, sıcaklığa ve akünün ne kadar sık düşük şarj seviyesinde kaldığına göre değişebilir. (Bosch Car Service)
Marş eskisine göre ağır dönüyorsa, ışıklar marş sırasında belirgin biçimde sönüyorsa veya birkaç kez takviye ihtiyacı doğduysa akünün yük altında test edilmesi iyi bir fikir olur.
Burada bahsettiğimiz 12 voltluk marş aküsünü elektrikli otomobillerde aracı hareket ettiren yüksek voltajlı batarya ile karıştırmamak gerekiyor. Elektrikli araçlardaki büyük bataryaların ömrünü merak ediyorsanız Elektrikli Araba Bataryası Kaç Yıl Gider? yazımıza göz atabilirsiniz.
Sürekli Akü Bitiyorsa Ne Yapılmalı?
Bir kez açık unutulan lambadan dolayı boşalan akü ile hiçbir neden görünmeden sürekli boşalan akü aynı problem değildir.
Akü takviyeyle çalıştıktan sonra sorun birkaç gün içinde yeniden yaşanıyorsa rastgele parça değiştirmek yerine akü kapasitesi, alternatörün şarj performansı ve araç park hâlindeyken çekilen akımın birlikte kontrol edilmesi en doğru yaklaşım olur. Bosch da profesyonel akü kontrolünde yalnızca voltaja değil, marş yüküne dayanabilme ve yeniden şarj olma performansına da bakılması gerektiğini belirtiyor.
Elektrik kaçağını bulmak için modern araçlarda akü kutup başlarını rastgele söküp takmak yerine ölçümü oto elektrik veya yetkili servis ekipmanıyla yaptırmak daha güvenlidir.
Aracınız birkaç hafta kullanılmayacaksa üreticinin kullanım kılavuzundaki uzun süreli park önerisini esas alın. Birkaç dakikalığına rölantide çalıştırmayı düzenli uzun sürüşün yerine koymak da iyi bir çözüm sayılmaz.
Akü sürekli bitiyorsa asıl soru “kaç günde boşaldı?” değil, neden yeniden yeterince şarj olamadığı veya araç kapalıyken enerjiyi neyin tükettiğidir. Bu iki nokta kontrol edildiğinde sorun çoğu zaman akünün kendisi, şarj sistemi veya park hâlindeki anormal elektrik tüketimi olarak ayrıştırılabilir.
Yorumlar Sen ne düşünüyorsun? Okumak veya yorum yazmak için tıkla.