Spor 4 dk

Futbolda +5, +8, +10 Dakika Nasıl Belirleniyor? Uzatma Süresine Kim Karar Veriyor?

Futbolda maç sonuna eklenen +5, +8 veya +10 dakika nasıl belirleniyor? Ek süreye kimin karar verdiğini, tabeladaki sürenin neden uzayabildiğini ve hangi duraklamaların hesaba katıldığını öğrenin.

Editoryal standartlarla hazırlandı Güncellendi: 4 dk

Tabeladaki +5, +8 veya +10, devre boyunca kaybedilen oyun süresinin karşılığı olarak orta hakemin belirlediği en az ek süredir. Dördüncü hakem bu sayıyı yalnızca tabelayla duyurur. Ek süre oynanırken yeni bir sakatlık, oyuncu değişikliği veya VAR incelemesi olursa hakem süreyi uzatabilir ama kısaltamaz; bu yüzden +5 gösterilen bir maçın 97. dakikada bitmesi kurala aykırı değildir.

Ek Süreye Kim Karar Veriyor?

Dördüncü hakemin futbol maçında ek süre tabelasını kaldırması

Kararı orta hakem verir. IFAB Oyun Kuralları’nın 7. kuralı, devrenin sonunda kaybedilen zamanın hakem tarafından telafi edileceğini söyler; dördüncü hakemin görevi bu süreyi oyunculara, kulübelere ve tribüne göstermektir. Televizyonda tabelayı kaldıran kişi dördüncü hakem olduğu için hesabı onun yaptığı sanılır, ama sayı hakemden gelir.

VAR da “8 dakika ekleyin” diye bir karar vermez. Yalnızca VAR kontrolleri ve hakemin monitörde yaptığı incelemeler sırasında geçen süre, hakemin hesabındaki kalemlerden biridir.

Kaybedilen Süre Neye Göre Hesaplanıyor?

Kural 7, ek süreye eklenebilecek duraklamaları tek tek sayıyor:

  • oyuncu değişiklikleri,
  • sakatlanan oyuncunun kontrolü ve sahadan çıkarılması,
  • zaman geçirme,
  • kart ve diğer disiplin işlemleri,
  • yarışma kurallarının izin verdiği su ve serinleme molaları,
  • VAR kontrolleri ve incelemeleri,
  • gol sevinçleri,
  • oyunun yeniden başlamasını belirgin biçimde geciktiren diğer durumlar.

Burada sabit bir formül yok: kurallarda “her değişikliğe 30 saniye, her gole 1 dakika” gibi bir tarife bulunmuyor. Hızlı yapılan bir oyuncu değişikliğiyle, çıkan oyuncunun sahayı ağır ağır yürüyerek terk ettiği değişiklik aynı süreyi götürmez; hakem gerçekte ne kadar zaman kaybedildiğine bakar. Topun taça ya da auta çıkması, normal bir serbest vuruş hazırlığı gibi oyunun olağan akışına ait kısa duraklamalar da tek tek kronometreyle toplanmaz; asıl hesaba giren, bu olağan akışın ötesinde kaybedilen zamandır.

2026/27 sezonunda yürürlüğe giren kural değişikliği oyuncu değişikliklerine bir süre sınırı da getirdi: oyundan çıkacak futbolcu, tabela gösterildikten sonra 10 saniye içinde sahayı terk etmezse, giren oyuncu ancak oyun yeniden başladıktan bir dakika sonraki ilk duruşta oyuna alınabiliyor. Bu kural değişikliklerdeki oyalanmayı azaltmayı hedefliyor; kaybedilen süre için ek süre verilmesi ise aynen devam ediyor.

Tabela +5 Gösteriyorsa Maç Neden 95:00’te Bitmiyor?

Çünkü +5 “en fazla beş dakika” değil, “en az beş dakika” demek. IFAB’ın ifadesiyle gösterilen ek süre hakem tarafından artırılabilir ama azaltılamaz. Tabela +5 gösterdikten sonra 92. dakikada bir oyuncu sakatlanıp oyun iki dakika durursa, hakem bu iki dakikayı da ekler ve maç 97. dakikaya kadar sürebilir. Ek süre içinde yapılan değişiklikler, atılan bir golün kutlaması ya da çıkan bir arbede de aynı etkiyi yapar. Spikerlerin “en az beş dakika oynanacak” demesi bu yüzden teknik olarak doğru ifadedir.

Son Yıllarda +8 ve +10 Neden Daha Sık?

“Artık her maça 10 dakika ekleniyor” diye yeni bir kural yok. Değişen, hakemlere verilen talimat: FIFA Hakem Komitesi Başkanı Pierluigi Collina, 2022 Dünya Kupası’ndan itibaren kaybedilen zamanın daha titiz hesaplanmasını istediklerini açıkladı. Özellikle gol sevinçleri, sakatlık tedavileri ve VAR incelemeleri eskiden kabaca tahmin edilirken artık gerçek süresiyle hesaba katılıyor. Sonuçta geçmişte alışık olduğumuz +3 ve +4’ün yerini +7, +8 ya da +10 alabiliyor.

Futbol sahasının kenarında gösterilen maç sonu ek süre tabelası

Aynı sayıda oyuncu değişikliği yapılan iki maçın ek süresinin çok farklı olması da bundan. Birinde uzun bir VAR incelemesi, ciddi bir sakatlık ve dört gol varken diğerinde oyun neredeyse kesintisiz akmış olabilir. Hakemin takdiri geniş ama keyfî değil: hangi duraklamaların sayılacağını kural metni belirliyor. VAR’ın en sık devreye girdiği pozisyonlardan biri de ofsayt; değerlendirmenin hangi anda yapıldığını ofsayt kuralını örneklerle anlatan yazımızda bulabilirsiniz.

Süre Dolarken Penaltı Verilirse Ne Olur?

Devrenin sonunda bir penaltı vuruşunun kullanılması ya da tekrarlanması gerekiyorsa devre, penaltı sonuçlanana kadar uzatılır. Yani süre doldu diye hakem kullanılması gereken penaltıyı iptal edip düdüğü çalmaz; bu da Kural 7’de ayrıca yazılı.

90+5 ile Uzatma Devreleri Aynı Şey Değil

Günlük dilde ikisine de “uzatma” denmesi karışıklık yaratıyor. 90+5, normal süre içinde kaybedilen zamanın telafisidir. Eleme maçlarında 90 dakika berabere bittiğinde oynanan 15’er dakikalık iki devre ise ayrı bir kuraldır ve yarışma talimatıyla belirlenir. Bu 15 dakikalık devrelerde de zaman kaybedilirse ayrıca ek süre verilir; skor ekranında 105+2 ya da 120+3 görmenizin nedeni budur. Turnuvaya göre değişen kurallardan biri de puan eşitliğinde sıralama; ikili ve genel averajın nasıl hesaplandığını ayrı bir yazıda anlattık.

Kaynakça

IFAB — Law 7: The Duration of the Match
https://www.theifab.com/laws/latest/the-duration-of-the-match/

IFAB — Laws of the Game 2026/27
https://www.theifab.com/laws-of-the-game-documents/

IFAB — Changes to the Laws of the Game 2026/27
https://downloads.theifab.com/downloads/changes-to-the-laws-of-the-game-202627?l=en

Türkiye Futbol Federasyonu — Yeni Oyun Kurallarına İlişkin Bilgilendirme
https://www.tff.org/Default.aspx?ftxtId=50938&pageId=200

Türkiye Futbol Federasyonu — MHK 2026-2027 Sezonu Yaz Semineri Tamamlandı
https://www.tff.org/default.aspx?ftxtID=51135&pageID=285

Bu yazıda bir hata mı fark ettiniz? Bize bildirin.

Deniz Çelik

Yazar hakkında

Deniz Çelik

Avukat. 2017'de Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu; kendi hukuk bürosunda serbest avukat olarak çalışıyor. Merakça'nın kurucusu ve yayın sorumlusu; hukuk, çalışma hayatı ve tüketici hakları içeriklerini inceliyor.

Senin tepkin

Bu içerik sana nasıl hissettirdi?

Bir emoji seç; tepkin anında sayılsın.

Paylaş

Bu yazıyı faydalı bulduysan paylaşabilirsin.
WhatsApp’ta Paylaş
Yorumlar Sen ne düşünüyorsun? Okumak veya yorum yazmak için tıkla.

İlk yorumu sen bırak

Henüz yorum yok. İlk yorumu sen bırak.

Haftalık Merak

Merakını canlı tut.

Haftanın en iyi içerikleri ve yeni keşifler e-postana gelsin.