Grip aşısını yaptırmak için en uygun dönem Ekim ve Kasım aylarıdır. Aşıdan sonra korumanın oluşması yaklaşık iki hafta sürdüğü için, sezon yoğunlaşmadan önce yaptırmak en büyük faydayı sağlar. Bu dönemi kaçıranlar için de geç değil: Virüs dolaşmaya devam ettiği sürece aşı yapılabiliyor ve SGK, şartları taşıyan kişiler için aşı bedelini Mart sonuna kadar ödüyor.
Aşı 6 aylıktan büyük herkese önerilebiliyor; ancak bedelinin SGK tarafından karşılanması risk grubunda olmaya, bazı gruplarda da sağlık raporuna bağlı. Eczaneye gitmeden önce hangi belgeye ihtiyacınız olduğunu aşağıdan kontrol edebilirsiniz.
Grip aşısı ne zaman yapılır?
Sağlık Bakanlığı, Türkiye’nin de içinde olduğu Kuzey Yarımküre’de grip sezonunun her yıl Ekim sonundan Nisan başına kadar sürdüğünü belirtiyor. Aşı her yıl o sezonda dolaşması beklenen virüslere göre yeniden hazırlandığı için bir önceki yılın aşısı kullanılmıyor; aşının her sonbahar yenilenmesi gerekiyor.
Çok erken aşılanmak da ideal değil. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), yetişkinlerin, özellikle 65 yaş üzerindekilerin ve gebeliğin ilk iki üç aylık döneminde olanların Temmuz–Ağustos gibi erken bir tarihte aşılanmamasını öneriyor; çünkü koruma zamanla azalabiliyor ve sezonun sonuna yetmeyebiliyor. İki istisna var: İki doz alması gereken çocuklarda ilk dozun aşı bulunur bulunmaz yapılması, gebeliğin son üç ayındakilerde ise erken aşının doğumdan sonraki ilk aylarda bebeği de koruyabilmesi.
Kimlere öneriliyor?
Sağlık Bakanlığı, Dünya Sağlık Örgütü’nün tavsiyesi doğrultusunda şu grupların grip aşısı olmasını öneriyor: 65 yaş üstündekiler, 6 ay–2 yaş arası bebekler, gebeler, aşırı kilolu olanlar, huzurevi ve bakımevi gibi ortamlarda yaşayanlar, astım, böbrek, şeker, kalp gibi kronik hastalığı olanlar ve bağışıklığı baskılanmış kişiler.
Sağlık çalışanları ile evinde küçük bebek, yaşlı ya da kronik hastası olanlar da aşıyla yalnızca kendilerini değil, hastalığı ağır geçirebilecek yakınlarını da korumuş oluyor. Kreşe ya da okula yeni başlayan çocuklar sonbaharda pek çok solunum virüsüyle ilk kez karşılaştığı için onların aşısını da çocuk doktorunuzla konuşmak mantıklı; uyum dönemindeki zorlukları ise çocuk kreşe gitmek istemiyor yazısında ele aldık.
SGK aşı bedelini hangi şartlarla ödüyor?
Kuralları Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) belirliyor. Tebliğe göre aşı bedeli her Eylül–Mart döneminde ve sezonda bir defaya mahsus olmak üzere karşılanıyor; reçeteyi tüm hekimler yazabiliyor. Asıl fark, hangi grupta sağlık raporu istendiğinde:
| Durumunuz | Sağlık raporu gerekir mi? | Ne yapmalı? |
|---|---|---|
| 65 yaş ve üzeri | Hayır | Hekime reçete yazdırın; yaşınız sistemde görünür |
| Huzurevi veya yaşlı bakımevinde kalanlar | Hayır, durumun belgelenmesi yeterli | Kurumla bağlantılı sağlık biriminden destek alın |
| Gebeliğin 2. veya 3. üç aylık dönemi | Evet, gebelik durumunu belirten rapor | Gebeliği takip eden hekimle görüşün |
| Astım dâhil kronik akciğer ve kalp-damar hastalığı; diyabet dâhil kronik metabolik hastalık; kronik böbrek hastalığı; hemoglobinopati; bağışıklık yetmezliği veya bağışıklığı baskılayan tedavi | Evet, hastalığı belirten rapor | Mevcut raporunuzda bu tanının yazdığını kontrol edin |
| 6 ay–18 yaş arası, uzun süreli aspirin tedavisi alan çocuklar | Evet | Çocuk doktoruyla planlayın |
| Risk grubunda olmayan sağlıklı yetişkin | SGK kapsamı dışında | Eczaneden ücretini ödeyerek alıp sağlık kuruluşunda yaptırın |
Gerçekçi bir örnek: 58 yaşında, tip 2 diyabeti olan biri aile hekiminden yalnızca reçete alıp eczaneye giderse ve sistemde diyabeti belirten geçerli bir sağlık raporu yoksa, aşı SGK kapsamında karşılanmayabilir. Bu kişinin önce hastalığını belirten bir raporu olup olmadığını hekimine sorması zaman kaybını önler. Ayrıca SGK’nın ödediği tutar ile aşının satış fiyatı arasında fark çıkabiliyor; ödeyeceğiniz tutar reçete eczanede işlendiğinde netleşir.
Aşıyı ertelemeniz veya önce hekime danışmanız gereken durumlar
- Ateşli bir hastalık geçiriyorsanız: Aşı genellikle iyileşene kadar ertelenir. Hafif bir soğuk algınlığı çoğu zaman engel değildir; kararı aşıyı yapacak sağlık çalışanı verir.
- Daha önce grip aşısına ağır alerjik reaksiyon gösterdiyseniz: CDC’ye göre bu kişiler genellikle yeniden aşılanmamalı, bazı durumlarda farklı tipte bir aşı değerlendirilebilir. Aşı olmadan önce mutlaka hekiminizle görüşün.
- 6 aydan küçük bebekler: Grip aşısı yapılmaz. Bu bebekleri korumanın yolu, gebelikte annenin ve evdeki diğer kişilerin aşılanmasıdır.
Yumurta alerjisi bir zamanlar grip aşısına engel sayılıyordu. CDC artık yumurta alerjisi olan herkesin, geçmişteki reaksiyonun şiddetine bakılmaksızın yaşına uygun herhangi bir grip aşısını olabileceğini ve ek bir önlem gerekmediğini belirtiyor. Yine de alerji öykünüzü aşıyı yapan sağlık çalışanına söyleyin.
Aşı olduktan sonra ne beklemelisiniz?
En sık görülen yan etkiler enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık ve şişlik ile bir iki gün süren baş ağrısı, hafif ateş veya kas ağrısıdır. Enjeksiyonla yapılan grip aşıları inaktif virüs ya da virüs proteini içerdiği için aşının kendisi grip yapmaz. Aşıdan hemen sonra grip benzeri şikâyet yaşayanlar çoğunlukla korumanın oluşmadığı ilk iki hafta içinde başka bir virüse ya da gribe yakalanmış olur. Belirtilerin hangi hastalığa işaret ettiğini grip, soğuk algınlığı ve COVID-19 farkı yazısında karşılaştırdık.
Aşı gribi tamamen önlemez ama hastalanma olasılığını ve özellikle zatürre, hastaneye yatış gibi ağır sonuçların riskini azaltır.
Sıkça Sorulan Sorular
Grip aşısı ile COVID-19 aşısı aynı gün yapılabilir mi?
Evet. CDC’ye göre iki aşı aynı gün, farklı kollara ya da aynı kolda birbirinden biraz uzak noktalara yapılabilir; ayrı günlerde yaptırmak isterseniz aralarında beklemeniz gereken bir süre yok. Uygun yaştaki kişilerde RSV aşısıyla aynı gün yapılması da kabul edilen bir seçenek.
Çocuklar kaç doz grip aşısı olur?
CDC’ye göre 6 ay–8 yaş arasındaki çocuklardan ilk kez aşılanacak olanlar, daha önce yalnızca tek doz almış olanlar ve aşı geçmişi bilinmeyenler o sezon en az dört hafta arayla iki doz alır. Sonraki yıllarda genellikle tek doz yeterlidir. Çocuğunuz için doğru planı çocuk doktoru veya aile hekimi belirler.
Mart’tan sonra aşı yaptırmanın anlamı var mı?
Grip vakaları bazı yıllarda bahara kadar sürebildiği için hekiminiz geç aşıyı yine önerebilir. Ancak SUT’a göre SGK ödemesi Eylül–Mart dönemiyle sınırlı; bu tarihten sonra yapılan aşının bedelini kendiniz ödersiniz.
Kaynakça
- T.C. Sağlık Bakanlığı – Grip Aşısına İlişkin Açıklama
- Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği (Resmî Gazete, 24.03.2013, sayı 28597; güncel hâliyle madde 2.4.3-B)
- CDC – Key Facts About Seasonal Flu Vaccine
- CDC – Flu Vaccines and People with Egg Allergies
- CDC – Getting a Flu Vaccine and Other Recommended Vaccines at the Same Time
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için hekiminize danışın. Bilgiler 8 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilmiştir.
Yorumlar Sen ne düşünüyorsun? Okumak veya yorum yazmak için tıkla.