Uçakta Kulaklarımız Neden Tıkanır? Kulak Basıncı Nasıl Geçer?

Uçak yolculuğunda özellikle iniş sırasında kulakta dolgunluk, tıkanıklık veya hafif ağrı hissedilebilir. Bazen sesler boğuklaşır ve kulağın içinde açılmayı bekleyen bir basınç varmış gibi olur. Çoğunlukla kısa süren bu durumun temel nedeni, uçak kabinindeki basınç değişimine orta kulağın aynı hızda uyum sağlayamamasıdır.

Tıp dilinde “kulak barotravması” veya “uçak kulağı” olarak adlandırılan bu durum genellikle yutkunma, esneme ve benzeri basit yöntemlerle hafifler. Ancak şiddetli ya da uzun süren belirtilerin ihmal edilmemesi gerekir.

Uçakta Kulaklarımız Neden Tıkanır?

Orta kulak ile burun ve boğazın arka bölümü arasında östaki borusu adı verilen dar bir kanal bulunur. Bu kanal, kulak zarının iki tarafındaki hava basıncının dengelenmesine yardımcı olur.

Uçak yükselirken veya alçalırken kabin basıncı değişir. Östaki borusu bu değişime yeterince hızlı uyum sağlayamadığında kulak zarının iç ve dış tarafındaki basınç eşitlenemez. Bunun sonucunda:

• Kulakta dolgunluk ve tıkanıklık,
• Hafif veya orta şiddette ağrı,
• Sesleri boğuk duyma,
• Kulakta çıtlama ve patlama hissi görülebilir.

Basınç değişimi iniş sırasında daha belirgin hissedilebildiği için birçok yolcunun kulağı özellikle uçak alçalmaya başladığında tıkanır.

Uçuş sırasında daha rahat edebilmek için koltuk seçimi de önem taşıyabilir. Gürültü, hareket ve konfor bakımından farklı bölümleri karşılaştırmak isterseniz uçakta en iyi koltuk hangisi? başlıklı rehberimize göz atabilirsiniz.

Uçakta Tıkanan Kulak Nasıl Açılır?

Kulaktaki basıncı dengelemek için östaki borusunun açılmasını sağlayan bazı basit yöntemler uygulanabilir.

Yutkunun ve esneyin

Yutkunmak ve esnemek, östaki borusunun kısa süreliğine açılmasına yardımcı olabilir. Özellikle kalkış ve iniş sırasında aralıklarla su içmek, sakız çiğnemek veya uygun bir şeker emmek yutkunmayı artırabilir.

Nazikçe Valsalva manevrası yapın

Burnunuzu parmaklarınızla kapatıp ağzınızı kapalı tutarak çok hafif biçimde nefes vermeye çalışabilirsiniz. Bu yöntem kulak basıncının dengelenmesine yardımcı olabilir. Ancak kesinlikle kuvvetli üflenmemeli ve ağrı hissedildiğinde işlem bırakılmalıdır.

Kalkış ve iniş sırasında uyumayın

Uyurken daha az yutkunulduğu için kulak basıncını dengelemek zorlaşabilir. Özellikle uçak alçalmaya başladığında uyanık kalmak ve ara sıra yutkunmak faydalı olabilir.

Basınç dengeleyici kulak tıkacı kullanın

Uçuş için üretilen filtreli kulak tıkaçları, kabin basıncındaki değişimin kulağa daha yavaş yansımasına yardımcı olabilir. Ancak bu ürünler yutkunma ve esneme ihtiyacını tamamen ortadan kaldırmaz.

Soğuk Algınlığı Varken Kulaklar Neden Daha Fazla Tıkanır?

Soğuk algınlığı, sinüzit, burun tıkanıklığı, alerji veya kulak enfeksiyonu östaki borusunun çalışmasını zorlaştırabilir. Bu nedenle hastayken yapılan uçuşlarda kulak ağrısı ve basınç hissi daha yoğun yaşanabilir.

Uçuştan önce burun tıkanıklığınız veya kulak enfeksiyonunuz varsa özellikle daha önce ciddi kulak barotravması geçirdiyseniz doktorunuza danışmanız doğru olur. Burun spreyi ya da ağızdan alınan dekonjestan ilaçlar herkes için uygun değildir. Kalp hastalığı, ritim bozukluğu, yüksek tansiyon ve gebelik gibi durumlarda doktora danışmadan kullanılmamalıdır.

Seyahat sırasında karşılaşılabilecek sağlık sorunlarına karşı hazırlıklı olmak isteyenler yurt dışı seyahat sağlık sigortası nedir? yazımızı da inceleyebilir.

Bebeklerin ve Çocukların Kulağı Uçakta Nasıl Rahatlatılır?

Bebeklerin östaki boruları yetişkinlere göre daha dar olduğundan basınç değişiminden daha fazla etkilenebilirler. Özellikle kalkış ve iniş sırasında bebeği emzirmek, biberonla beslemek veya emzik vermek yutkunmasını sağlayabilir.

Daha büyük çocuklara su içirilebilir. Yaşı uygunsa sakız çiğnemesi de yardımcı olabilir. Küçük çocuklara doktor önerisi olmadan kulak açıcı veya burun tıkanıklığı giderici ilaç verilmemelidir.

Uçuş Sonrası Kulak Tıkanıklığı Ne Kadar Sürer?

Hafif tıkanıklık çoğunlukla uçaktan indikten kısa süre sonra geçer. Bazı kişilerde dolgunluk ve boğuk duyma hissi birkaç saat devam edebilir. Esnemek, yutkunmak ve su içmek basıncın dengelenmesini kolaylaştırabilir.

Kulak içine pamuklu çubuk veya başka bir cisim sokmak ise basınç sorununu çözmez; aksine kulak yoluna ve kulak zarına zarar verebilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Kulak tıkanıklığına aşağıdaki belirtilerden biri eşlik ediyorsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

• Şiddetli veya giderek artan kulak ağrısı,
• Kulaktan kan ya da sıvı gelmesi,
• Belirgin işitme kaybı,
• Şiddetli baş dönmesi,
• Günlerce devam eden tıkanıklık ve boğuk duyma,
• Uçuş sonrasında geçmeyen yoğun çınlama.

Bu belirtiler nadir görülse de kulak zarında veya orta kulakta daha ciddi bir basınç hasarına işaret edebilir. Mayo Clinic, şiddetli belirtilerde veya tıkanıklığın birkaç günden uzun sürmesi durumunda tıbbi değerlendirme alınmasını önerir.

Sonuç

Uçakta kulak tıkanması, kabin basıncıyla orta kulaktaki basıncın geçici olarak eşitlenememesinden kaynaklanır. Yutkunmak, esnemek, su içmek ve nazikçe basınç dengelemek çoğu kişide rahatlama sağlar. Kalkış ve iniş sırasında uyanık kalmak da kulakların değişen basınca uyum sağlamasını kolaylaştırabilir.

Kulak ağrısı şiddetliyse, işitme kaybı oluşmuşsa veya tıkanıklık günlerce geçmiyorsa sorunu yalnızca uçuşun doğal bir sonucu olarak görmemek ve doktora başvurmak gerekir. Uçuş planınızda başka bir aksaklık yaşanması ihtimaline karşı uçak rötar yaparsa yolcu hakları nelerdir? rehberimizi de okuyabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Uçakta sakız çiğnemek kulağı açar mı?

Sakız çiğnemek yutkunmayı artırdığı için östaki borusunun açılmasına ve kulak basıncının dengelenmesine yardımcı olabilir.

Uçakta kulak tıkacı işe yarar mı?

Filtreli ve basınç dengeleyici uçuş tıkaçları basınç değişiminin kulağa daha yavaş ulaşmasını sağlayabilir. Yine de kalkış ve iniş sırasında yutkunmak gerekir.

Uçaktan indikten sonra kulağın tıkalı kalması normal mi?

Hafif tıkanıklığın bir süre devam etmesi mümkündür. Ancak birkaç gün içinde geçmezse veya ağrı, baş dönmesi ve işitme kaybı eşlik ederse doktora başvurulmalıdır.

Uçakta kulak tıkanması tehlikeli midir?

Çoğu vakada ciddi değildir ve kısa sürede düzelir. Şiddetli basınç farkı nadiren kulak zarında veya orta kulakta hasara yol açabilir.