Laptopu açıyorsunuz, çalışmaya başlıyorsunuz ve birkaç dakika sonra kediniz masaya çıkıp tam klavyenin üzerine yerleşiyor. Yanındaki boş masa, koltuk hatta kendi yatağı dururken özellikle tuşların üzerinde yatması insanın aklına aynı soruyu getiriyor: Kedi gerçekten laptopun sıcaklığını mı seviyor, yoksa ilgimizi çekmek için mi bunu yapıyor?
Cevap çoğu zaman ikisinin karışımı. Laptop sıcak ve rahat bir nokta olabilir; fakat klavye aynı zamanda sizin ellerinizin, bakışınızın ve dikkatinizin yoğunlaştığı yer. Üstelik kediler rutinleri öğrenebildiği için bilgisayarın açılmasını “insanım şimdi uzun süre burada oturacak” şeklinde bir işaret olarak da kullanabilir.
Kediler Laptopun Üstüne Neden Yatar?
Laptopun kediler için çekici olmasını sağlayan tek bir özellik yok. Aynı küçük alan birkaç avantajı bir araya getiriyor:
- Çalışan bilgisayar hafifçe ısınıyor.
- Laptop genellikle sahibinin hemen önünde bulunuyor.
- Klavyeye çıktığında insanın dikkati hızla kediye yöneliyor.
- Cihaz ve masa sahibinin kokusunu taşıyor.
- Bilgisayar başında geçirilen saatler düzenli bir rutin oluşturuyor.
Bu yüzden kedinizin davranışını yalnızca “üşüyor” ya da “beni kıskanıyor” şeklinde açıklamak yanıltıcı olabilir.
İlk Neden Gerçekten Sıcaklık Olabilir
Kedilerin sıcak yerlere olan ilgisi yalnızca sosyal medyada gördüğümüz komik görüntülerden ibaret değil.
Kedilerin yaşam ortamlarını inceleyen bilimsel çalışmalar, çevredeki sıcaklık koşullarının onların konforu ve davranışları açısından önemli olduğunu gösteriyor. Evdeki sıcaklık insanlar için rahat olsa bile kedi daha sıcak küçük alanları tercih edebilir.
Güneş alan pencere önü, battaniyenin üzeri veya çalışan bir laptop bu nedenle çekici hâle gelebilir.
Laptop özellikle yoğun çalıştığında klavye ve gövde üzerinden hissedilir miktarda ısı yayabilir. Kediniz cihaz çalıştıktan sonra geliyor, bilgisayar kapalı ve soğukken aynı yere pek ilgi göstermiyorsa sıcaklık önemli bir ipucu olabilir.
Ancak burada bilgisayar açısından küçük bir sorun var: Kedinin gövdesi bazı modellerde hava girişlerini kapatabilir ve tüyler havalandırma kanallarına yaklaşabilir.
Bilgisayarınız zaten gereğinden fazla ısınıyorsa Laptop Neden Aşırı Isınır ve Kapanır? yazımıza da göz atabilirsiniz.
Peki Klavyeye Çıkmasının Nedeni İlgi Olabilir mi?
Evet, ilgi de davranışın önemli parçalarından biri olabilir.
Burada ilginç olan, kedinin yalnızca yanınızda bulunmak yerine tam olarak baktığınız ve ellerinizi kullandığınız alanın üzerine gelmesi.
Kedi-insan etkileşimini inceleyen araştırmalar, kedilerin insanların kendilerine yönelik dikkat durumuna duyarlı olabildiğini gösteriyor.
Bu konuda yayımlanan çalışmalardan biri olan The Quality of Being Sociable: The Influence of Human Attentional State, Population, and Human Familiarity on Domestic Cat Sociability kedilerin insan dikkatiyle ilişkili sosyal davranışlarını inceliyor.
Ancak buradan “kedim laptopumu kıskanıyor” sonucunu çıkarmak doğru olmaz.
Daha basit bir öğrenme süreci yaşanıyor olabilir:
Kedi klavyeye çıkıyor → siz yazmayı bırakıyorsunuz → ona bakıyorsunuz → konuşuyor veya onu seviyorsunuz.
Böylece klavyeye çıkmak kedinin açısından oldukça etkili bir davranış hâline geliyor.
Bir davranış tekrar tekrar dikkatle sonuçlanıyorsa kedinin bunu yeniden denemesi şaşırtıcı değildir.
“Ama Yanımda Boş Yer Var, Neden Tam Klavyeye Geliyor?”
Çünkü yanınızdaki boş alan ile klavye kedinin açısından aynı şey olmayabilir.
Klavyenin önemli bir avantajı var: Dikkatinizin merkezi orası.
Elleriniz orada hareket ediyor. Gözünüz sürekli ekrana ve klavyeye dönüyor. Siz uzun süre o bölgeden ayrılmıyorsunuz.
Dolayısıyla masanın üzerindeki sıcak ve hareketli alan, odanın herhangi bir köşesinden daha ilginç olabilir.
Özellikle evden çalışmaya başladıktan sonra bu davranışın arttığını fark ettiyseniz rutin de önemli olabilir. Kedi günün belirli saatlerinde bilgisayarın açıldığını ve sizin uzun süre aynı yerde kalacağınızı öğrenmiş olabilir.
Kokunuz da Laptopu Daha Çekici Hâle Getirebilir
Kediler çevrelerini yalnızca görsel olarak değerlendirmez. Koku, çevrelerindeki insanları ve nesneleri tanımalarında önemli bir rol oynar.
International Cat Care’ın kedi iletişimine ilişkin kaynaklarında, kedilerin yüz ve vücut bölgelerindeki koku bezleri aracılığıyla nesnelere ve insanlara sürtünebildiği anlatılıyor.
Laptop, klavye ve masa da sürekli ellerinizin temas ettiği eşyalardır.
Bu nedenle cihazın sizin kokunuzu taşıması, kedinin bu bölgeyi tanıdık ve güvenli bulmasına katkıda bulunabilir.
Kediniz klavyeye yatmadan önce ekranın köşesine veya laptopun kenarına yanağını sürtüyorsa bu davranışı daha belirgin biçimde görebilirsiniz.
Kedim Bunu Bölgesini İşaretlemek İçin mi Yapıyor?
Koku bırakma davranışı işin içinde olabilir; ancak her klavye ziyaretini “burası artık benim bölgem” şeklinde yorumlamak doğru değildir.
Kediler yüzlerini ve vücutlarını çevredeki tanıdık nesnelere sürtebilir. Bu onların normal iletişim davranışlarından biridir.
Dolayısıyla laptopun üzerine yatması aynı anda sıcaklık, yakınlık, tanıdık koku ve alışkanlığın birleşimi olabilir.
Davranışta tek bir neden aramak yerine kedinin ne zaman klavyeye geldiğine bakmak daha açıklayıcıdır.
Neden Yattığını Küçük Bir Gözlemle Anlayabilirsiniz
Kedinizi birkaç gün izlemek önemli ipuçları verebilir.
Bilgisayar ısındıktan sonra geliyorsa: Sıcaklık önemli olabilir.
Siz yazmaya başlayınca hemen geliyorsa: İlgi ve yakınlık daha güçlü bir etken olabilir.
Bilgisayar kapalıyken de klavyede uyuyorsa: Koku, konum veya alışkanlık öne çıkabilir.
Siz masaya oturur oturmaz beliriyorsa: Günlük rutini öğrenmiş olabilir.
Laptopun yanındaki sıcak ve yumuşak yatağı seçiyorsa: Klavyenin kendisinden çok sıcaklık arıyor olabilir.
Bu ayrım, kediyi klavyeden uzak tutmak istediğinizde çözümü de kolaylaştırır.
Kediyi Klavyeden Nasıl Uzak Tutabilirsiniz?
En iyi yöntem kediyi sürekli kaldırmak veya azarlamak değil, daha cazip bir alternatif sunmaktır.
Masanın yanına küçük bir kedi yatağı, minder veya battaniye koymayı deneyebilirsiniz. Özellikle laptopu sıcaklık nedeniyle tercih ediyorsa sıcak ve yumuşak bir alternatif daha çekici olabilir.
Kediniz daha çok ilgi için geliyorsa çalışmaya başlamadan önce kısa bir oyun veya etkileşim zamanı ayırmak da yardımcı olabilir.
Bir ayrıntı daha önemli: Kedinizi klavyeden her indirdiğinizde uzun uzun konuşuyor, seviyor veya oyun başlatıyorsanız istemeden davranışı ödüllendiriyor olabilirsiniz.
Sakin biçimde alternatif yerine yönlendirmek daha tutarlı bir yaklaşım olur.
Evde kedi tüyleri özellikle elektronik cihazların çevresinde birikiyorsa Evcil Hayvanlı Evlerde Temizlik ve Tüy Giderme Yöntemleri yazımızdaki pratik yöntemlerden de yararlanabilirsiniz.
Laptopun Üstünde Uyuması Zararlı mı?
Kediniz açısından normal sıcaklıktaki bir laptopun yanında bulunmak çoğunlukla sıradan bir davranıştır. Ancak cihaz aşırı ısınıyorsa kedinin doğrudan sıcak hava çıkışının üzerine yatmasına izin vermemek daha doğru olur.
Bilgisayar açısından ise klavyenin üzerine uzanan bir kedi:
- hava kanallarını kapatabilir,
- yanlışlıkla tuşlara basabilir,
- tüylerin cihaz çevresinde birikmesine neden olabilir,
- açık dosya veya programlarda istemeden işlem yapabilir.
Bu nedenle kediniz için masanın hemen yanında alternatif bir alan oluşturmak hem kediniz hem de bilgisayarınız için daha iyi bir çözüm olabilir.
Sıcaklık mı, İlgi mi? Çoğu Zaman İkisi Birden
Kedinizin laptopa yerleşmesi büyük ihtimalle bilgisayarınıza karşı açıklanamaz bir takıntı yaşadığı anlamına gelmiyor.
Laptop kedinin sevdiği birkaç şeyi tek noktada topluyor: ılık bir yüzey, sahibine yakınlık, tanıdık kokular ve dikkat çekebileceği bir konum.
Üstelik aynı davranış her kedide aynı nedenle ortaya çıkmayabilir. Biri bilgisayar ısındığı anda gelip uyurken diğeri yalnızca siz çalışmaya başladığınızda klavyenin üzerine oturabilir.
Bu yüzden en iyi ipucu kedinin klavyede ne yaptığı değil, oraya ne zaman geldiğidir.
Kaynakça
Stella, J. & Croney, C. (2016). Environmental Aspects of Domestic Cat Care and Management: Implications for Cat Welfare.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5059607/
Vitale, K. R. & Udell, M. A. R. (2019). The Quality of Being Sociable: The Influence of Human Attentional State, Population, and Human Familiarity on Domestic Cat Sociability. Behavioural Processes.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0376635718300998
International Cat Care – Cat Behaviour and Welfare Resources.
https://icatcare.org/
Yorumlar Sen ne düşünüyorsun? Okumak veya yorum yazmak için tıkla.