Sosyal medyada çok paylaşılan videodaki küçük çizim robotu, resmi tek seferde bitirip göstermiyor; önce bir çizgi, sonra bir şekil ekleyerek resmi adım adım kuruyor. Çocuk da her adımı izleyip aynı sırayla kendi kâğıdına çiziyor. Yani robot çocuğun yerine çizmiyor, ona “nereden başlayacağını” gösteriyor. Araştırmalar küçük çocukların robotları taklit edebildiğini ama bir insanı hâlâ daha çok taklit ettiğini gösteriyor.
Çizim öğreten robot nasıl çalışıyor?
Robot çizilecek şekli küçük parçalara ayırıyor ve bu parçaları hep aynı sırayla çiziyor. Bir kedi çizilecekse önce başı oluşturan daire geliyor, ardından kulaklar, gözler, burun ve gövde ekleniyor. Karmaşık görünen resim böylece takip edilmesi kolay küçük hareketlere dönüşüyor.
Burada önemli olan robotun ne kadar güzel çizdiği değil, çizimin oluşma sürecini görünür kılması. Tamamlanmış bir resme bakmak çocuğa yalnızca sonucu gösterir; robotu izlemek ise o sonuca hangi hareketlerle ulaşıldığını. Çocuk kalemi kendisi tuttuğu için ekrandan çizim videosu izlemekten de farklı: aynı masada hareket eden bir cihazı takip etmek daha etkileşimli bir deneyim.
Çocuklar robotları taklit ederek öğrenebilir mi?
Çocuklar çevrelerinde gördükleri hareketleri taklit ederek öğrenir; araştırmacıların merak ettiği, aynı hareketi bir insan yerine robot yaptığında ne olduğu. Journal of Experimental Child Psychology’de 2021’de yayımlanan bir çalışmada 1-3 yaş arası çocuklara iki basit görev ya bir insan ya da bir robot tarafından gösterildi. Çocuklar robotun hareketlerini de taklit etti, ancak insanı belirgin şekilde daha çok taklit etti; araştırmacılar bu farka “robot açığı” diyor. Görevden önce robotla daha çok etkileşim kuran çocukların robotu taklit etme ihtimali ise daha yüksekti.
Sonuç, robotların öğretmenin ya da ebeveynin yerini alabileceği anlamına gelmiyor. Daha çok, uygun koşullarda çocukların robotu da izlenebilir bir model olarak kullanabildiğini ve robotun ne kadar “sosyal” davrandığının önemli olduğunu gösteriyor.
Aynı yöntemi evde robotsuz da uygulayabilirsiniz
Videodaki fikrin özü teknolojide değil, görevi küçük adımlara bölmekte. “Bir kedi çiz” demek küçük bir çocuk için çok geniş bir görevdir; aynı görevi şöyle bölebilirsiniz:
- Kâğıdın ortasına büyük bir daire çizin; çocuk kendi kâğıdında tekrarlasın.
- Dairenin üstüne iki küçük üçgen ekleyin: kulaklar.
- İki nokta göz, küçük bir üçgen burun.
- Başın altına oval bir gövde, sonra kuyruk.
Her adımda siz bir çizgi çizip bekleyin, çocuk aynısını yapsın. Hazır “adım adım çizim” kitapları ve kartları da aynı mantıkla çalışır. Çocuk sonucu beğenmezse düzeltmek yerine bir sonraki adıma geçmek, “yapamıyorum” duygusunu azaltır. Robotun yapamadığı şeyi de siz yapabilirsiniz: çizimini yorumlamak, yeni bir fikir önermek ve cesaretlendirmek.
Eğitim robotları öğretmenin yerini alır mı?
Eğitim robotları çizimin yanında kodlama, yabancı dil ve STEM etkinliklerinde de kullanılıyor. Ortak güçlü yanları, aynı hareketi yorulmadan tekrar tekrar gösterebilmeleri. Fakat çocuk çizimini gösterip “Böyle mi oldu?” diye sorduğunda öğrenme doğru hareketin tekrarından ibaret değildir; yukarıdaki çalışma da insanla kurulan etkileşimin hâlâ daha güçlü olduğunu gösteriyor. Bu yüzden çizim robotlarını “geleceğin öğretmeni” yerine ebeveyn ya da öğretmenin kullandığı yardımcı bir araç olarak görmek daha gerçekçi.
Küçük yaşta ekranlı ve ekransız dijital araçların uyku, hareket ve serbest oyun zamanının önüne geçmemesi de önemli; yaşa göre önerilen süreler için çocuklarda ekran süresi ne kadar olmalı yazımıza bakabilirsiniz.
Bunu da okuyun: Robot Süpürge Şarj Olmuyor: İstasyona Dönmüyor veya Şarj Almıyorsa Ne Yapılmalı?
Yorumlar Sen ne düşünüyorsun? Okumak veya yorum yazmak için tıkla.