Dünyanın En İnanılmaz Mantarları: Görünüşleriyle Şaşırtan 8 Tür

Mantar denildiğinde çoğumuzun aklına ormanda gördüğümüz küçük, şapkalı türler geliyor. Oysa mantarlar dünyası bundan çok daha tuhaf.

Bazıları karanlıkta ışık saçıyor, bazıları kanıyormuş gibi kırmızı damlacıklar çıkarıyor. Deniz canlısına, kuş yuvasına hatta başka bir gezegenden gelmiş bir organizmaya benzeyen türler bile var.

Üstelik bunların hiçbiri özel efekt değil.

Tıpkı dünyanın en tuhaf çiçeklerinde olduğu gibi doğa, mantarlar söz konusu olduğunda da hayal gücünün sınırlarını epey zorluyor.

İşte fotoğraflarını gördüğünüzde gerçek olduğuna inanmakta zorlanabileceğiniz dünyanın en inanılmaz 8 mantarı.

1. Kanayan Diş Mantarı – Hydnellum peckii

Listenin belki de en ürkütücü üyesi Hydnellum peckii.

Genç örneklerinin beyaz yüzeyinde oluşan parlak kırmızı damlacıklar, mantarın gerçekten kanıyormuş gibi görünmesine neden oluyor. Bu yüzden İngilizcede “Bleeding Tooth Fungus”, yani kanayan diş mantarı adıyla tanınıyor.

Kırmızı sıvı aslında kan değil. Mantarın bünyesindeki sıvının yüzeye çıkmasıyla oluşan doğal bir salgı.

Yaşlandıkça o çarpıcı beyaz-kırmızı görüntüsünü kaybedip daha koyu ve sıradan bir hâle geliyor.

Yine de genç bir Hydnellum peckii ile ormanda karşılaşmak, fazla gerçekçi hazırlanmış bir korku filmi dekoruna rastlamak gibi olabilir.

2. Şeytanın Parmakları – Clathrus archeri

Topraktan kırmızı renkli birkaç dokunaç çıkıyorsa ilk düşünceniz muhtemelen “Bu kesinlikle mantar değil” olur.

Ama öyle.

Clathrus archeri, şeytanın parmakları veya ahtapot mantarı olarak bilinen son derece sıra dışı bir tür.

Gelişiminin ilk aşamasında beyazımsı, yumurtaya benzeyen bir yapı içinde bulunuyor. Daha sonra bu yapı açılıyor ve içinden kırmızı renkli uzun kollar çıkıyor.

Görüntüsü yeterince garip değilmiş gibi bir de oldukça kötü kokabiliyor.

Bu kokunun önemli bir işlevi var: Böcekleri kendine çekerek sporlarının çevreye taşınmasına yardımcı oluyor.

Doğanın benzer derecede sıra dışı tasarımlarını görmek isterseniz dünyanın en tuhaf çiçekleri listesinde de buna yakın birkaç sürpriz var.

3. Karanlıkta Parlayan Mantar – Mycena chlorophos

Gece ormanda yürürken yerde küçük yeşil ışıkların belirdiğini düşünün.

Kaynağı bir böcek değil, Mycena chlorophos olabilir.

Bu küçük mantar biyolüminesans adı verilen doğal bir süreç sayesinde karanlıkta yeşilimsi bir ışık yayabiliyor. Özellikle nemli koşullarda ve taze örneklerde ortaya çıkan görüntü, orman zeminini fantastik bir film sahnesine dönüştürebiliyor.

Mantarların neden ışık ürettiği üzerine uzun süredir araştırmalar yapılıyor. Bazı ışıklı mantarlarda bu özelliğin sporların yayılmasına yardımcı olan canlıları çekmesiyle ilişkili olabileceği düşünülüyor.

Sebebi ne olursa olsun, gecenin ortasında kendi ışığını üreten bir mantar doğanın en güzel sürprizlerinden biri.

4. İndigo Süt Mantarı – Lactarius indigo

Mantarların kahverengi, beyaz veya krem rengi olması gerektiğini kim söyledi?

Lactarius indigo, neredeyse gerçek olamayacak kadar güçlü mavi tonlara sahip.

Şapkası ve sapındaki mavi renk zaten yeterince dikkat çekiciyken mantar kesildiğinde veya zarar gördüğünde dokularından mavimsi bir sıvı da çıkabiliyor.

Özellikle genç örneklerinin canlı indigo rengi, onu orman zemininde kolayca fark edilen türlerden biri hâline getiriyor.

Doğadaki alışılmadık renkleri seviyorsanız dünyanın en renkli gölleri de benzer şekilde “Bu renk gerçekten doğal mı?” dedirten manzaralarla dolu.

5. Duvaklı Mantar – Phallus indusiatus

Bazı mantarlar tuhaf, bazıları korkutucu; Phallus indusiatus ise şaşırtıcı derecede zarif.

Mantar geliştikçe şapkasının altından aşağı doğru uzanan beyaz, dantel benzeri bir ağ ortaya çıkıyor.

Bu yapı adeta mantarın üzerine geçirilmiş ince bir duvağı andırdığı için tür; “duvaklı kadın”, “gelin duvağı mantarı” ve “bambu mantarı” gibi isimlerle de biliniyor.

Tropikal bölgelerde görülebilen mantarın bu ağ biçimindeki yapısı yalnızca görüntüsüyle bile onu diğer türlerden kolayca ayırıyor.

İlk bakışta bir mantardan çok insan eliyle hazırlanmış küçük bir süs objesine benzediğini söylemek mümkün.

6. Kuş Yuvası Mantarı – Cyathus striatus

Yerde birkaç milimetrelik küçücük kuş yuvaları görürseniz biraz daha yakından bakın.

Bunlar Cyathus striatus olabilir.

“Kuş yuvası mantarları” olarak bilinen grubun en dikkat çekici üyelerinden biri olan bu türün küçük, fincan biçimindeki yapısının içinde minik yumurtaları andıran spor paketleri bulunuyor.

Asıl ilginç kısmı ise yağmur başladığında ortaya çıkıyor.

Yağmur damlaları mantarın içerisine düştüğünde bu küçük spor yapılarının dışarı fırlamasına yardımcı olabiliyor. Yani küçücük mantar, yağmurun enerjisinden yararlanarak sporlarını çevreye yayıyor.

Boyutları küçük olsa da doğanın en yaratıcı tasarımlarından biri oldukları kesin.

Küçücük canlıların ne kadar şaşırtıcı olabileceğini görmek için dünyanın en küçük hayvanları listesine de göz atabilirsiniz.

7. Aslan Yelesi Mantarı – Hericium erinaceus

Bir ağacın üzerinde beyaz renkte donmuş bir şelale görürseniz bunun bir mantar olma ihtimali var.

Hericium erinaceus, uzun ve aşağı doğru sarkan beyaz çıkıntıları nedeniyle “aslan yelesi mantarı” olarak biliniyor.

Klasik mantarlarda gördüğümüz belirgin şapka ve sap yapısından oldukça farklı.

Büyüdükçe beyaz, tüylü bir topu veya küçük bir hayvanın yelesini andıran görüntü oluşturuyor. Genellikle ağaçların üzerinde geliştiği için uzaktan bakıldığında mantardan çok ağaca takılmış tuhaf bir oluşum gibi görünebiliyor.

Mantar dünyasının ne kadar farklı şekillere bürünebildiğini gösteren en güzel örneklerden biri.

8. Sinek Mantarı – Amanita muscaria

Kırmızı şapka, üzerinde beyaz noktalar ve ince beyaz bir sap…

Amanita muscaria muhtemelen dünyanın en kolay tanınan mantarlarından biri.

Masal kitaplarında, çizgi filmlerde ve video oyunlarında gördüğümüz klasik mantar görüntüsünün büyük ölçüde bu türden esinlendiğini söylemek mümkün.

Fakat masalsı görüntüsüne aldanmamak gerekiyor.

Amanita muscaria toksik bileşikler içerdiği için doğada karşılaşılan örneklerin bilinçsiz şekilde tüketilmesi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Zaten mantarlar konusunda önemli bir kural var: Bir mantarın zehirli veya yenilebilir olup olmadığı yalnızca fotoğrafına ya da görünüşüne bakılarak anlaşılmamalı.

Güzel görünmesi güvenli olduğu anlamına gelmediği gibi, tuhaf görünmesi de mutlaka tehlikeli olduğu anlamına gelmiyor.

Mantarlar Neden Bu Kadar Farklı Görünüyor?

Mantarların gördüğümüz bölümü aslında organizmanın spor üretmeye yarayan yapısı. Toprağın, ağacın veya başka bir organik maddenin içinde çok daha geniş bir mantar ağı bulunabiliyor.

Bu yüzden farklı mantar türleri sporlarını yayabilmek için birbirinden çok farklı biçimler geliştirmiş durumda.

Bazıları böcekleri kokuyla çekiyor, bazıları yağmur damlalarından yararlanıyor, bazıları ise gece karanlığında ışık saçabiliyor.

Üstelik mantarlar yalnızca ilginç görüntüleriyle değil, yaşam biçimleri ve ekosistemlerde üstlendikleri rollerle de şaşırtıcı canlılar.

Doğanın sıra dışı canlıları ilginizi çekiyorsa dünyanın en uzun ömürlü canlıları listesinde de insan ömrünü fazlasıyla aşan inanılmaz türlerle karşılaşabilirsiniz.

Görünen o ki doğada ne kadar çok şey keşfedersek, “Bundan daha tuhafı olamaz” demek o kadar riskli hâle geliyor.

Çünkü genellikle daha tuhafı gerçekten var.