Bebeğinizi beslediniz, karnı doydu ama birkaç dakika sonra kıvranmaya, bacaklarını çekmeye veya huzursuzlanmaya başladı. İlk akla gelen şey genellikle “Gazı kaldı” oluyor. Gerçekten de bebekler emerken veya biberondan beslenirken hava yutabilir ve bu hava mide içinde rahatsızlık yaratabilir.
Fakat her ağlama gaz demek değildir ve her bebeğin her beslenmeden sonra mutlaka yüksek sesle gaz çıkarması da gerekmez. Önemli olan bebeği zorlamak yerine doğru pozisyonu denemek, baş ve boynunu güvenli biçimde desteklemek ve birkaç dakika içinde sonuç alınmıyorsa saatlerce gaz çıkarmaya çalışmamaktır.
Bebeğin Gazı Nasıl Çıkarılır?
Gaz çıkarmanın temel amacı bebeğin beslenme sırasında yuttuğu havanın mideden çıkmasına yardımcı olmaktır.
Bunun için bebeğin başı ve boynu mutlaka desteklenmeli, gövdesi mümkün olduğunca dik veya uzatılmış bir pozisyonda tutulmalı ve sırtı nazikçe sıvazlanmalı ya da hafifçe pışpışlanmalıdır.
Sert şekilde vurmak gerekmez.
Bebeğin gazını çıkarmak için en çok kullanılan üç pozisyon vardır:
- Omuzda dik tutma
- Kucakta oturtma
- Kucağa yüzüstü yatırma
Tek bir “en iyi” yöntem yoktur. Bir bebek omuzda kolayca gaz çıkarırken başka bir bebek kucakta otururken daha rahat edebilir.
1. Omuzda Gaz Çıkarma Pozisyonu
En bilinen yöntemlerden biri bebeği göğsünüze doğru dik biçimde alıp başını omzunuza yaslamaktır.
Bir elinizle bebeğin baş ve omuz bölgesini desteklerken diğer elinizle sırtını aşağıdan yukarıya doğru nazikçe sıvazlayabilir veya hafifçe pışpışlayabilirsiniz.
Bebeğin başının kontrolsüz biçimde arkaya düşmemesine dikkat edin.
Beslenme sonrasında az miktarda süt geri gelebileceği için omzunuza bir müslin veya ağız bezi koymak pratik olabilir. Yenidoğan döneminde hangi ürünlerin gerçekten gerekli olduğunu merak ediyorsanız Merakça’daki yenidoğan bebek alışveriş listesine de göz atabilirsiniz.
Kimler için kullanışlı? Özellikle başını henüz kontrol edemeyen küçük bebeklerde bebeğin baş-boyun bölgesini iyi destekleyebildiğiniz sürece pratik bir yöntemdir.
2. Kucakta Oturtarak Gaz Çıkarma
Bebeği dizinizin üzerine, yüzü karşıya bakacak şekilde oturtun.
Bir elinizi bebeğin göğsünün önüne yerleştirerek gövdesini destekleyin. Parmaklarınızla çenesini ve çene kemiğini destekleyebilirsiniz ancak boğazına baskı uygulamayın.
Bebeği çok hafif öne eğerek diğer elinizle sırtını sıvazlayın veya nazikçe pışpışlayın.
Bu pozisyon özellikle bebeği omuzda tutmakta zorlanan ebeveynler için kullanışlı olabilir.
Burada en önemli nokta bebeği çenesinden çekmek değil; göğüs, baş ve boyun bölgesini kontrollü biçimde desteklemektir.
3. Kucakta Yüzüstü Gaz Çıkarma
Bebeğinizi dizlerinizin üzerine yüzüstü yatırabilirsiniz.
Başını ve çenesini destekleyin; yine boğaz bölgesine baskı yapmayın. Diğer elinizle sırtını yavaşça sıvazlayın veya hafif hareketlerle pışpışlayın.
Bu pozisyonda bebeğin başının kontrolsüz biçimde aşağı sarkmamasına dikkat edilmeli.
Burada önemli bir güvenlik ayrımı var: Kucakta yüzüstü tutarak gaz çıkarmak ile bebeği yüzüstü uyutmak aynı şey değildir.
Gaz çıkardıktan ve bebeği yatağına bıraktıktan sonra güvenli uyku pozisyonu sırtüstüdür. Gazı veya reflüsü olduğu düşünülse bile uyku için bebeği yüzüstü bırakmak ya da yatağı eğmek güvenli kabul edilmez.
Bebeğin Gazı Ne Zaman Çıkarılmalı?
Her bebek aynı değil.
Bazı bebeklerin beslenmenin ortasında mola verip gaz çıkarması rahatlatıcı olurken bazıları beslenmesini tamamladıktan sonra gaz çıkarabilir.
Bebek emerken huzursuzlanıyor, memeyi veya biberonu bırakıyor, kıvranıyor ya da beslenmeye devam etmekte zorlanıyorsa kısa bir gaz çıkarma molası denenebilir.
Bebek sakince besleniyorsa sırf belirli bir dakika geçti diye beslenmeyi sürekli kesmek gerekmeyebilir.
Biberonla beslenen bebekler emzirilen bazı bebeklere göre daha fazla hava yutabilir. Ancak bu da her bebeğin mutlaka aynı sıklıkta gaz çıkaracağı anlamına gelmez.
Bebeğin Gazı Kaç Dakikada Çıkar?
Gaz çıkarmak için bebeği uzun süre dik tutup sırtına vurmak gerekmiyor.
Genellikle birkaç dakika denemek yeterli olabilir.
Gaz çıkmadığı hâlde bebek sakin, rahat ve beslenmesini tamamlamış görünüyorsa mutlaka bir “geğirme sesi” duyana kadar devam etmek gerekmez.
Bazı bebekler çok belirgin şekilde gaz çıkarırken bazıları daha az hava yuttuğu için her beslenmenin ardından gaz çıkarmayabilir.
Bu nedenle amaç “mutlaka gaz çıkartmak” değil, rahatsızlık varsa bebeğin yuttuğu havanın çıkmasını kolaylaştırmaktır.
Gaz Çıkmıyorsa Bisiklet Hareketi Yapılabilir mi?
Beslenme bittikten sonra bebeğiniz hâlâ rahatsız görünüyorsa ve klasik gaz çıkarma pozisyonları işe yaramadıysa sırtüstü yatırıp bacaklarını nazikçe hareket ettirebilirsiniz.
Bacakları sırayla karna doğru yaklaştırıp uzaklaştırmak, halk arasında “bisiklet hareketi” olarak bilinir.
Karın bölgesine çok hafif masaj da bazı bebeklerde rahatlama sağlayabilir.
Bu hareketler sırasında bebeğin bacaklarını zorlamamak ve eklemlere baskı uygulamamak gerekir.
Bunu da okuyun: Bebekler Ne Zaman Oturmaya Başlar? Destekli ve Desteksiz Oturma Dönemi
Yüzüstü Zaman Gaz İçin Yardımcı Olur mu?
Bebek uyanıkken ve bir yetişkin tarafından sürekli gözetlenirken yapılan tummy time, yani yüzüstü zaman, karın bölgesindeki gazın hareket etmesine yardımcı olabilir.
Ancak bunu beslenmenin hemen ardından yapmak bebeğin süt çıkarmasını artırabilir.
Daha önemlisi, yüzüstü zaman yalnızca uyanık ve gözetim altındaki bebek için kullanılmalıdır.
Uyuyan bebeği “gazı daha kolay çıksın” düşüncesiyle yüzüstü bırakmak doğru değildir.
Bebek Gaz Çıkarırken Süt Getirirse Normal mi?
Gaz çıkarırken bebeğin ağzından az miktarda süt gelmesi sık görülebilir.
Bebeklerin sindirim sistemi henüz gelişimini tamamlamadığı için beslenme sonrasında küçük miktarda süt geri gelebilir.
Bu yüzden gaz çıkarırken omuz veya ağız bezi kullanmak işleri kolaylaştırabilir.
Ancak bebeğin sık ve fazla miktarda kusması, beslenmek istememesi veya kilo alımıyla ilgili sorun yaşaması basit bir gaz problemi olarak değerlendirilmemelidir.
Her Ağlayan Bebeğin Gazı mı Vardır?
Hayır.
Yeni doğan bebeklerde gaz sık görülebilir ancak ağlamanın tek nedeni değildir.
Bebek acıkmış, uykusu gelmiş, altı kirlenmiş, fazla sıcak veya soğuk hissetmiş ya da yalnızca yakınlık istiyor olabilir.
Kolik ile gaz da aynı şey değildir. Gaz kolik benzeri huzursuzluğa eşlik edebilir ancak bütün uzun süreli ağlamaları yalnızca “gaz sancısı” olarak açıklamak doğru olmaz.
Özellikle bebeği saatlerce gaz çıkarmaya çalışmak yerine genel durumuna bakmak daha anlamlıdır.
Gaz Damlası Kullanmak Gerekir mi?
Bebeklerde gaz için satılan damlaları rutin biçimde kullanmaya başlamadan önce çocuk doktoruyla görüşmek daha doğru olur.
Her huzursuzluğun nedeni gaz olmadığı gibi kullanılan ürünlerin her bebekte aynı etkiyi göstereceği de söylenemez.
Öncelikle beslenme sırasında fazla hava yutulup yutulmadığını, biberon kullanılıyorsa beslenme tekniğini ve gaz çıkarma pozisyonlarını gözden geçirmek daha basit bir başlangıçtır.
İlaç veya takviye konusunda bebeğin yaşı ve sağlık durumu dikkate alınmalıdır.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Gaz ve beslenme sonrası huzursuzluk bebeklerde sık görülebilir. Ancak her belirtiyi “gazdır, geçer” diyerek değerlendirmek doğru değil.
Bebekte:
- belirgin beslenme güçlüğü,
- tekrarlayan veya dikkat çekici kusma,
- kilo kaybı veya yeterli kilo alamama,
- susuzluk belirtileri,
- alışılmadık derecede fazla uyku hâli,
- devam eden veya giderek artan huzursuzluk
varsa çocuk doktoruyla görüşmek gerekir.
Özellikle bebeğin genel görünümünde veya beslenmesinde belirgin bir değişiklik varsa evde sürekli farklı gaz yöntemleri denemek yerine değerlendirme almak daha güvenlidir.
Bebeğin Gazını Çıkarırken En Önemli Nokta Ne?
Gaz çıkarmanın tek bir doğru pozisyonu yok.
Omuzda dik tutma, kucakta oturtma veya dizlerin üzerine yüzüstü yerleştirme yöntemlerinden bebeğinizin daha rahat ettiği pozisyonu kullanabilirsiniz.
Her yöntemde ortak kural aynı: baş ve boynu desteklemek, boğaza baskı yapmamak ve sırtı sertçe vurmak yerine nazik hareketler kullanmak.
Birkaç dakika içinde gaz çıkmadığı hâlde bebeğiniz sakin görünüyorsa mutlaka daha uzun süre devam etmek gerekmez. Gaz çıkarma, bebeğin rahatlamasına yardımcı olan bir yöntemdir; her beslenmeden sonra mutlaka tamamlanması gereken bir görev değildir.
Bunu da okuyun: Bebek Uykuda Neden İnler, Homurdanır ve Ses Çıkarır? Ne Kadarı Normal?
Sağlık notu: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Size veya bebeğinize özel durumlar için doktorunuza danışın, acil belirtilerde 112’yi arayın.
Yorumlar Sen ne düşünüyorsun? Okumak veya yorum yazmak için tıkla.