Bebek Gündüz Kaç Kez Uyumalı? Aylara Göre Gündüz Uykusu Sayısı

Bebeğiniz birkaç hafta önce günde üç kez uyurken artık son uykuda oyalanmaya başladıysa “Acaba artık iki uyku yeterli mi?” diye düşünmeniz normal. İlk iki yılda gündüz uykuları sabit kalmaz; bebek büyüdükçe daha uzun süre uyanık kalabilir ve gündüz yaptığı uyku sayısı genellikle azalır.

Kısa cevap: Yenidoğanlarda belirli bir gündüz uykusu sayısından söz etmek zordur. İlk aylarda uyku gün içine dağılır. Yaklaşık 6–12 ay döneminde birçok bebek iki gündüz uykusuna yaklaşırken, 12–18 ay arasında bir veya iki gündüz uykusu görülebilir. 18 aya doğru birçok çocuk tek öğle uykusuna geçmeye başlar.

Bunlar kesin kurallar değil, yaklaşık gelişimsel örüntülerdir. Aynı yaştaki iki bebeğin uyku düzeni birbirinden farklı olabilir.

Aylara göre gündüz uykusu sayısı

Aşağıdaki tablo günlük program değil, genel bir fikir vermesi için hazırlanmıştır.

Yaş	Gündüz uykusu genel olarak nasıl olur?
0–3 ay	Uyku gün içine dağılır; belirli sayı beklenmez
3–6 ay	Birkaç gündüz uykusu görülebilir
6–12 ay	Birçok bebek yaklaşık 2 gündüz uykusu yapar
12–18 ay	1 veya 2 gündüz uykusu görülebilir
18–24 ay	Çoğu çocuk tek gündüz uykusuna yaklaşır

Tabloyu kullanırken yalnızca “kaç kez uyudu?” sorusuna bakmamak gerekir. Uykuların ne kadar sürdüğü, gece uykusu ve bebeğin gün içinde nasıl hissettiği de önemlidir.

Örneğin 8 aylık iki bebeğin ikisi de günde iki kez uyuyabilir; birinin uykuları 40’ar dakika, diğerinin ise 1–1,5 saat sürebilir.

Yenidoğanlarda gündüz uykusu neden sayılmaz?

İlk aylarda uyku henüz yetişkinlerdeki gibi belirgin bir gece-gündüz düzenine oturmaz.

Yenidoğan bir bebek beslenir, kısa süre uyanık kalır ve yeniden uyuyabilir. Bazı uykuları kısa, bazıları daha uzun olabilir. Bu nedenle bu dönemde “günde üç uyku yapmalı” gibi bir hedef koymak çok anlamlı değildir.

NHS de yenidoğanların toplam uyku süresinin ve uykularının gün içine dağılımının bebekten bebeğe ciddi şekilde değişebileceğini belirtiyor.

İlk aylarda saat hesabından çok bebeğin beslenmesi, gelişimi ve güvenli uyku koşulları önceliklidir.

3–6 ay arasında gündüz uykuları belirginleşmeye başlayabilir

Bebek büyüdükçe uyku ve uyanıklık dönemleri biraz daha öngörülebilir hâle gelebilir.

Bu yaşlarda bazı bebekler gün içinde birkaç belirgin uyku yaparken bazıları daha kısa ve sık uyumaya devam edebilir. Bu nedenle yalnızca uyku sayısını başka bebeklerle karşılaştırmak yanıltıcıdır.

Bir bebeğin üç kısa uyku yapmasıyla başka bir bebeğin iki uzun uyku yapması aynı şey değildir.

Asıl soru şudur:

Bebek toplamda yeterince uyuyor ve uyanık olduğu zamanlarda dinlenmiş görünüyor mu?

6–12 aylık bebek gündüz kaç kez uyur?

Bu dönem gündüz uykularının daha düzenli hâle geldiği zamanlardan biridir.

NHS bağlantılı Healthier Together sağlık hizmeti, 6–12 aylık bebeklerin genellikle günde iki gündüz uykusu yaptığını belirtiyor. Uyku süreleri ise bebekten bebeğe değişebilir.

Sabah bir uyku, öğleden sonra bir uyku şeklindeki düzen bu dönemde sık görülür.

Ancak özellikle 6 aya yakın bir bebekte üçüncü kısa uyku hâlâ bulunabilir. Bu nedenle 6 aylık olduğu gün üçüncü uykuyu zorla kaldırmak gerekmez.

Bebeğin günlük davranışındaki değişim daha iyi bir ipucudur.

Gündüz uykularından biri sürekli reddediliyorsa ne anlama gelir?

Bir uykunun birkaç gün reddedilmesi, hemen uyku sayısının azaltılması gerektiğini göstermez.

Diş çıkarma, hastalık, dışarıda geçirilen farklı bir gün veya gelişimsel değişiklikler geçici olarak uykuyu etkileyebilir. Dışarıdayken bebek arabasında uykuya dalan bebeği eve gelince uyandırıp uyandırmamak da sık sorulan bir konu; bunu bebek arabasında uyuyan bebek eve gelince uyandırılmalı mı yazımızda ele aldık.

Fakat aynı uyku haftalar boyunca düzenli biçimde zorlaşıyorsa, bebeğin uyku ihtiyacı değişiyor olabilir.

Örneğin:

• uykuya dalması sürekli çok uzun sürüyorsa,
• son gündüz uykusunu yaptığında gece çok geç uyuyorsa,
• o uykuyu yapmadığı günlerde akşama kadar belirgin biçimde zorlanmıyorsa,

mevcut uyku düzenini yeniden değerlendirmek mantıklı olabilir.

12–18 aylık bebek gündüz kaç kez uyumalı?

Bu dönem tam anlamıyla bir geçiş dönemidir.

Bazı çocuklar hâlâ iki kez uyurken bazıları tek öğle uykusuna geçmeye başlar.

Derbyshire Family Health Service, 12–18 aylık çocuklarda günlük 1 veya 2 gündüz uykusunun görülebileceğini ve yaklaşık 18 aya gelindiğinde birçok çocuğun tek gündüz uykusuna hazır hâle geldiğini belirtiyor.

Bu nedenle: “1 yaşına geldi, artık mutlaka tek uyku yapmalı.” şeklinde bir kural yoktur.

Çocuğunuz iki uyku yapıyor, her iki uykuda da kolayca uyuyor ve gece yatışı bundan olumsuz etkilenmiyorsa sırf yaşı nedeniyle ikinci uykuyu kaldırmanız gerekmez.

Bunu da okuyun: Bebeklerin Uyanıklık Süresi Ne Kadar Olmalı? Aylara Göre Wake Window Tablosu

2 uykudan 1 uykuya ne zaman geçilir?

Bu geçiş çoğunlukla bir gecede gerçekleşmez.

İkinci uyku giderek daha zorlaşabilir, bazı günler yapılırken bazı günler yapılmayabilir. Öğle uykusunun zamanı ve gece yatışı da bir süre değişken olabilir.

Tek uykuya geçiş belirtilerini ve geçişi çok erken yapmanın neden sorun yaratabileceğini Bebeklerde 2 Uykudan 1 Uykuya Geçiş yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.

Gündüz çok uyuyan bebek gece daha az mı uyur?

Her zaman değil.

Gündüz uykusu ile gece uykusu birbirinden tamamen bağımsız değildir, ancak “gündüz ne kadar az uyursa gece o kadar çok uyur” şeklinde basit bir denklem de yoktur.

Bebeği daha iyi gece uykusu için gereğinden uzun süre uyanık tutmak bazı bebeklerde tam tersine aşırı yorulmaya ve uykuya geçişin zorlaşmasına neden olabilir.

Özellikle son gündüz uykusu gece yatışına çok yaklaşıyorsa programın zamanlaması etkilenebilir. Fakat gece veya sabah uyanmalarının tek nedeni gündüz uykusu değildir.

Bebeğiniz günün çok erken saatlerinde düzenli olarak uyanıyorsa Bebek Sabah Çok Erken Uyanıyor yazımızda gündüz uykusu dışındaki olası nedenleri de bulabilirsiniz.

Uyku sayısından daha önemli olan toplam uyku

Gündüz kaç kez uyuduğunu bilmek günlük program açısından kullanışlıdır. Sağlık açısından ise 24 saatlik toplam uykuya da bakmak gerekir.

American Academy of Sleep Medicine’ın önerilerine göre:

• 4–12 aylık bebekler: gündüz uykuları dahil 24 saatte toplam 12–16 saat
• 1–2 yaş çocuklar: gündüz uykuları dahil toplam 11–14 saat

uykuya ihtiyaç duyabilir.

Bu nedenle aynı yaşta iki bebeğin gündüz uyku sayısının farklı olması tek başına sorun değildir.

Bir bebek iki uzun gündüz uykusu yaparken diğerinin üç kısa uyku yapması mümkündür.

Uyku sayısını azaltmak için yalnızca yaşa bakmayın

Bebeğin takvimde belirli bir aya ulaşması tek başına bir gündüz uykusunu kaldırmak için yeterli neden değildir.

Daha anlamlı olan, birkaç hafta boyunca oluşan örüntüdür.

Şunları birlikte değerlendirin:

• Aynı uyku sürekli reddediliyor mu?
• Uyku saati geldiğinde gerçekten uykulu görünüyor mu?
• Son uyku gece yatışını düzenli olarak geciktiriyor mu?
• Bir uyku eksildiğinde günün geri kalanında belirgin biçimde aşırı yoruluyor mu?
• Gece ve gündüz toplam uykusu nasıl?

Bir-iki zor gün yerine genel düzene bakmak gereksiz program değişikliklerinin önüne geçebilir.

Ne zaman çocuk doktoruyla görüşmek gerekir?

Bebeğin başka bir bebeğe göre daha az veya daha fazla gündüz uykusu yapması tek başına hastalık belirtisi değildir.

Ancak bebeğiniz alışılmışın dışında çok uykuluysa, uyandırmakta güçlük çekiyorsanız, beslenmesi belirgin şekilde azaldıysa, kilo alımıyla ilgili sorun varsa veya uyku düzenindeki ani değişikliğe hastalık belirtileri eşlik ediyorsa çocuk doktoruna danışılması gerekir.

Her bebeğin gündüz uykusu aynı olmak zorunda değil

Gündüz uyku sayısı yaş ilerledikçe genellikle azalır; fakat bunun gerçekleştiği ay her bebekte aynı değildir.

Özellikle ilk iki yılda en kullanışlı yaklaşım, yaşa göre genel çerçeveyi bilmek ama bebeğin kendi ritmini de takip etmektir.

Tablo size hangi dönemde hangi düzenin yaygın olduğunu gösterir. Bebeğinizin birkaç haftalık davranışı ise o düzenin sizin bebeğiniz için gerçekten uygun olup olmadığını gösterir.

Sağlık notu: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerine geçmez. Size veya bebeğinize özel durumlar için doktorunuza danışın, acil belirtilerde 112’yi arayın.

Kaynakça

• West Yorkshire Healthier Together — Sleep
  4–12 aylık bebeklerde toplam uyku ihtiyacı ve 6–12 ay dönemindeki gündüz uykusu düzeni hakkında sağlık profesyonelleri tarafından hazırlanan bilgiler.
• Derbyshire Family Health Service — 1 Year Review
  12–18 aylık dönemde 1–2 gündüz uykusu ve tek uykuya geçiş hakkında bilgiler.
• American Academy of Sleep Medicine — Recommended Amount of Sleep for Pediatric Populations
  Bebek ve çocuklar için gündüz uykularını da kapsayan 24 saatlik toplam uyku önerileri.